İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

def

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
146
geçiş
54,1
milyonda
2.274.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
129
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi14659,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,80

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kudüm175811,429,404,12193,4
kudûm123111,129,803,46144,6
sakınmakla7710,5511,172,64108,5
alem1212410,517,803,45107,3
kazâyı1213310,467,703,45105,5
kimse1111610,437,783,3097,8
nefîr76210,118,032,6464,8
çalarak1118210,107,133,2987,6
idemez5189,969,332,2356,2
sakınmağla449,7711,172,0062,0
kudûmler479,7410,372,0052,4
kudümlerin4129,709,592,0046,7
edemez61389,446,652,4343,7
kudûmlerin349,3610,761,7342,0
nakkâre3129,289,171,7333,0
mücerrebdir3279,158,001,7327,7
tabl51509,116,272,2133,8
tevhîdi4919,116,671,9829,2
ref41019,056,521,9828,4
çalup41298,906,161,9726,4
dâğı3778,786,491,7121,2
döğerek3868,736,331,7120,5
kaldırup31588,345,461,6916,9
şiddeti55427,904,412,1321,1
içün152.0367,824,093,6557,1
biemrillâh33427,654,341,6512,4
etmek45527,554,071,8815,1
urup47637,173,601,8312,6
ü4111.2956,883,075,64103,4
nûş37386,803,231,558,1
alay37836,733,151,547,8
eyle72.2536,582,842,2815,6
eder114.2496,362,582,7621,1
olur136.0126,112,322,8821,1
u3017.4345,811,994,1038,4
sâhibi31.6905,742,041,313,9
gûnâgûn31.8115,651,941,283,6
oldu53.3615,551,781,595,3
bin1512.2675,311,502,5011,9
gâyet43.8515,041,261,172,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“def” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (146) →
EÇS III 167a … arâ-yı Bektâşiyân'dan olup üç aded nehrin ısyân [u] tuğyânı def‘ içün kefere zamânında bu Edirne'ye gelüp menâkıbı sebkat e …
EÇS II 365a İdemez def‘ sakınmakla kazâyı kimse / Bin sakınsan yine ön son olacak …
EÇS II 266a–267a … a kılıç ve bir seccâde ve tabl ve kudüm ve alem ve sıraf ve def ve nakkâre verüp Keliğra Dede kal‘a-i Sinop'a gelüp alâ mel …
EÇS III 150a … zil ve tayy-ı merâhil ederek şehr-i Edirne'ye alem kaldırup def ü kudûm ü tablın döğdürüp tevhid [ü] tezkîr-i erre ile nefî …
EÇS IX Y12b … âtdan nûş eden cânın cânı sıkılması ve hafakânı bi-emrillâh def‘ olur, gâyet mücerrebdir. Ve bu imârete muttasıl iki sâkîhâ …
EÇS II 314b–315a … e‘âya ve berâyâ üşüp neft üzre türâb nisâr edüp bi-emrillah def‘ olur. Bundan gayrı ilâcı yokdur. Ve niçe yerde kaya ve gâr …
EÇS IX Y200a … an içeri mescid olan mağâra-yı azîmdir. Cânib-i erba‘asında def ve nakkâre ve kudüm zil [ü] bem tabıllar ile müzeyyendir. V …
EÇS VIII 379a … olsun" buyurduklarında Osmân Baba dahi cümle fukarâlarıyla def ve kudûmların çalarak bu mahallere gelüp dest-i kâfirden fe …
EÇS II 227a … r. Nûş edenin hafakanın ve zahîr marazın ve yürek oynamasın def‘ eder. Ammâ bu ılıcaya girmenin ibtidâ hâssa-i şartın bilüp …
EÇS VI 155b … mmâ hikmet-i Hudâ bu taşlar sehel talattum-ı deryâyı men‘ u def‘ eder.