İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dehşet

56
geçiş
20,8
milyonda
5.446.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5622,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,85

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âdeme2023711,138,994,46212,0
sâ‘ikasından41210,9110,972,0054,4
bîm31710,4010,051,7336,4
lerzân32410,269,561,7334,2
ârız32610,239,441,7333,7
hâsıl311.1339,747,365,53257,9
alur41419,387,421,9933,3
âdemi53578,636,402,2134,6
olurdu43138,476,271,9726,9
etdiklerinde43888,215,961,9725,2
hakîre66298,175,842,4137,0
el44548,015,731,9624,0
gelir36717,084,751,6714,0
olur196.0126,684,254,1376,7
alup72.4596,514,102,4926,7
âdem73.7175,933,502,4121,3
gûyâ31.7895,743,341,568,5
olup1817.2815,092,653,5736,4
gelüp35.0514,271,841,253,3
ü411.2953,531,091,061,8
edüp623.9573,030,590,830,9
dahi313.1862,890,450,470,3
ve10147.9191,15-1,30-4,6011,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dehşet” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (56) →
EÇS VI 42a … yadan çıkup bir havz-ı azîme perrân olup sâ‘ikasından âdeme dehşet hâsıl olur. Sâf ve beyâz billûr-misâl bir âb-ı sâfîdir mâh- …
EÇS IX Y180a … rına dâhil oldukda elbetde âdemin vücûduna bir lerze ve bir dehşet hâsıl olur.
EÇS II 351b–352a … ile feryâd u figân eyleyüp bed-du‘âlar etdi kim hakîre bir dehşet gelüp bir bîm [ü] haşyet ârız olup vücûdum berk-i hazân gib …
EÇS X Y450b … üz bin selsebîl ü fevvârelerin cereyân edüp çağıldısı âdeme dehşet verir. Böyle bir ibret-nümâ şehr-i dâr-ı enbiyâdır. Mısır d …
EÇS VIII 240b–241a … bûd içre dem-beste vü hayrân [u] sergerdân gezüp hakîre bir dehşet hâsıl olup âvâze-i dühül gibi bir sadâ istimâ‘ olunup rîh-ı …
EÇS I 175b … kahve döğülürken havân gürüldüsünden gûyâ ra‘d gürler âdeme dehşet gelir. Bir vukıyye kahve üç akçeye ve iki akçe emîne verili …
EÇS X Y79b … lisânı bir savt-ı hazîn eyle P 187a sadâ verir kim âdeme dehşet hâsıl olup kartal kuşu sadâsı istimâ‘ olunur. Kaçan yıldız …
EÇS III 57b … r. Zirâ benî Âdem gördükde vücûduna lerzân hâsıl olup âdemi dehşet alur. Bu gûne bir makramadır. Teberrüken bu hakîr sağ eliml …
EÇS X Y369b … mağâristânlardır kim benî âdem varmağa cür’et edemez, âdeme dehşet hâsıl olur. Bu cebel üzre bu mahalle Vâdiyü't-Tayr derler.
EÇS VII 4b … çdan su çıkup bu havza rîzân olup suyun gıjıldısından âdeme dehşet gelir bir âb-ı hayât sudur kim mezkûr dıraht-ı azîmin cesed …