İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

delü*

9 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
171
geçiş
63,4
milyonda
9
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı1173.606,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5422,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,61
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: delü) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dumrul222411,8510,824,69320,4
ḳarçar171811,5310,864,12250,4
mere2014911,008,054,46186,4
ozan114910,688,793,31114,9
oğlı1615310,667,693,98140,6
ṭundar91210,6510,533,00123,1
ḳıyan91410,6410,313,00118,4
ḳavat103510,649,143,16110,0
aydur3152210,526,875,52236,4
dumruluŋ8810,5210,952,83121,4
selçük8910,5110,782,83115,2
azrā’il82310,409,422,8291,7
delik7579,977,922,6363,8
didi195639,736,064,29123,0
gözine4109,509,622,0047,3
menden4109,509,622,0047,3
ḥaḳ4149,479,142,0044,0
ḳardaşı4169,458,952,0042,7
canın4239,408,421,9939,5
dîvârın5969,266,682,2136,7
oldı61649,206,172,4239,8
dede104089,145,603,1058,3
ḳarçarı339,1410,951,7345,5
ṣuyı359,1310,211,7338,8
yetîmin369,129,951,7337,2
aḳındılu3109,099,211,7333,3
budaḳ3109,099,211,7333,3
vardur3119,089,071,7332,6
egrek3129,078,951,7332,0
yigit51389,056,162,2033,0
depdi3209,018,211,7328,6
çal3228,998,071,7328,0
ere3258,977,891,7227,2
yire51568,975,982,2031,8
gemiyi3388,887,281,7224,6
boy3448,847,071,7223,7
big41188,836,061,9725,9
ḳara94928,805,172,9247,3
ḳorḳut3508,806,891,7222,9
yetdi3548,776,781,7222,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (171) →
DK III 154 … r başı yigenek ġaflet ḳoca oġlı şir şemseddin ḳızuŋ ḳardaşı delü karçar bile oḫ atarlar-ıdı
DK III 181 … varmaḳ 'ayıb olur didi bunı işidiçek banı çiçek ḳaḳıdı mere delü ozan men 'ayıblu-mıyam kim maŋa 'ayıb ḳoşarsın didi
EÇS VII 97a–97b … etler dağlar delüp Karnabat kasabası ensesinde dağları dahi delüp niçe yerlerindeki derelere sedd-i Nemrûd kemerler yapup bir …
DK V 20 … ine geli yorır-iken 'azrā'il atınuŋ gözine görindi at ürkdi delü dumrulı götürdi yire urdı ḳara başı buŋaldı buŋlu ḳaldı aġ …
EÇS VI 149a … î tavan-ı ibret-nümûn edüp minberin sağ tarafındaki dîvârın delüp iki aded kemer binâ edüp câmi‘i dahi tevsî‘ etmiş. Ve taşra …
EÇS I 163a … rabalar üzre dükkânlarında çam direklerin azîm burgular ile delüp tulumba ederler. Başka bir musanna‘-ı garâyibdir. Telattum- …
DK III 81 delü ḳarçara üşdiler gördi beceri bilmez aydur meded dede kerem …
DK III 56 … istedügüm oldur didi babası aydur ay oġul banu çiçegüŋ bir delü ḳardaşı vardur adına delü ḳarçar dirler ḳız dileyeni öldürü …
EÇS VII 97a … ir yılda Kırkçeşme suların Eyyûb Sultân ensesindeki dağları delüp tâ (---) günden berü İslâmbol'a su getirir.
DK III 83 delü ḳarçar çıḳdı dede gördi-kim delünüŋ canına kiçmiş başı ḳapu …