Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 230 | 94,0 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: deli) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| gönüllü | 18 | 55 | 11,01 | 8,90 | 4,23 | 193,0 | |
| hüseyin | 72 | 925 | 10,99 | 6,83 | 8,41 | 547,3 | |
| dilâver | 14 | 152 | 10,23 | 7,07 | 3,71 | 110,9 | |
| girid’e | 9 | 96 | 9,82 | 7,10 | 2,98 | 71,6 | |
| ketağaç | 6 | 30 | 9,56 | 8,19 | 2,44 | 57,5 | |
| husrev | 7 | 92 | 9,47 | 6,80 | 2,62 | 52,6 | |
| mührü | 5 | 78 | 9,05 | 6,55 | 2,21 | 35,8 | |
| kolda | 4 | 18 | 9,04 | 8,34 | 1,99 | 39,2 | |
| ferhâd | 6 | 174 | 8,92 | 5,65 | 2,40 | 35,5 | |
| tûfân | 3 | 18 | 8,62 | 7,93 | 1,72 | 27,5 | |
| karayazıcı | 3 | 23 | 8,60 | 7,57 | 1,72 | 25,9 | |
| girid’de | 3 | 33 | 8,54 | 7,05 | 1,72 | 23,7 | |
| müteferrika | 3 | 35 | 8,53 | 6,97 | 1,72 | 23,3 | |
| paşa’nın | 11 | 746 | 8,53 | 4,43 | 3,16 | 46,8 | |
| mu‘azzam | 8 | 486 | 8,51 | 4,59 | 2,71 | 35,7 | |
| paşa’ya | 12 | 864 | 8,49 | 4,34 | 3,29 | 49,6 | |
| alayı | 9 | 612 | 8,45 | 4,42 | 2,86 | 38,2 | |
| bedesti | 5 | 305 | 8,26 | 4,58 | 2,14 | 22,3 | |
| fethidir | 4 | 223 | 8,17 | 4,71 | 1,92 | 18,5 | |
| paşa | 79 | 9.478 | 8,06 | 3,61 | 8,16 | 253,3 | |
| girid | 3 | 147 | 8,02 | 4,90 | 1,67 | 14,6 | |
| serdârı | 9 | 928 | 7,99 | 3,82 | 2,79 | 31,1 | |
| bayrak | 3 | 159 | 7,98 | 4,78 | 1,67 | 14,2 | |
| gâzî | 11 | 1.245 | 7,93 | 3,69 | 3,06 | 36,1 | |
| menâkıbı | 3 | 172 | 7,93 | 4,67 | 1,66 | 13,7 | |
| tatar | 8 | 893 | 7,87 | 3,71 | 2,61 | 26,5 | |
| cezîrei | 8 | 908 | 7,85 | 3,69 | 2,61 | 26,2 | |
| karındaşı | 3 | 208 | 7,81 | 4,40 | 1,65 | 12,6 | |
| balı | 3 | 232 | 7,73 | 4,24 | 1,64 | 12,0 | |
| şehîd | 7 | 907 | 7,66 | 3,49 | 2,41 | 21,2 | |
| mehemmed | 19 | 3.045 | 7,57 | 3,19 | 3,88 | 50,4 | |
| gürcî | 3 | 290 | 7,56 | 3,92 | 1,62 | 10,7 | |
| hasan | 7 | 1.101 | 7,43 | 3,21 | 2,36 | 18,8 | |
| serdâr | 4 | 533 | 7,42 | 3,45 | 1,82 | 11,9 | |
| bire | 4 | 583 | 7,33 | 3,32 | 1,80 | 11,3 | |
| ağa | 11 | 2.050 | 7,30 | 2,97 | 2,89 | 26,2 | |
| beğ | 8 | 1.475 | 7,26 | 2,99 | 2,47 | 19,2 | |
| paşa’yı | 3 | 454 | 7,17 | 3,27 | 1,55 | 8,2 | |
| nâm | 12 | 2.607 | 7,11 | 2,75 | 2,95 | 25,4 | |
| kethudâsı | 3 | 527 | 7,02 | 3,06 | 1,52 | 7,4 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
deli* ile tüm bağlamlar →“deli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (231) →| EÇS IV 201b | … uhaddis-i ders-i âmlar vardır. Bâ-husûs Câmi‘-i Kebîr imâmı | Deli | İmâm nâmiyle şöhret bulmuş imâm-ı fâzıl gâyetü'l-gâye muhad … |
| EÇS VIII 322b | … d burundur kim Mısır yolunda bir azîm kal‘adır. Bunu küffâr | Deli | Hüseyin Paşa asrında bırağup Kandiye'ye firâr etmişlerdi, h … |
| EÇS IX Y5a | Ve şehir a‘yânından | Deli | Hüseyin Paşa'nın kethudâsı Abraş Köse Velî Paşa bu şehirlid … |
| EÇS VII 11a | Hikmet-i Hudâ bu mahalde Deli Mehemmed'in refîki | Deli | Husrev Beğ dahi şehîd olup Deli Mehemmed gelüp Husrev Beğ'i … |
| EÇS VIII 286a | … mil beş yüz adım bir küçük ve alçak dîvârlı kal‘acıkdır kim | Deli | Hüseyin Paşa'nın otağı yeridir. İçinde bir câmi‘i ve bir me … |
| EÇS X Y68b | … ülislâmları vardır. Zamânımızda Girid cezîresi serdârı Gâzî | Deli | Hüseyin Paşa'nın katliyçün fetvâ vermeyen Boluvî Mustafâ Ef … |
| EÇS VI 184b | … erd rahm etmeyüp ah vâh demeyüp ol şiddet-i şitâda Azak'dan | Deli | Hüseyin Paşa bî-feth avdet etdikde Kazak-ı Âk elinde kal‘a- … |
| EÇS X Y247b | … di. Andan fetvâyı Esîrî Mehemmed Efendi'ye verdikleri sâ‘at | Deli | Hüseyin Paşa'nın katline fetvâ verüp Yedikulle'de mahbûsen … |
| EÇS I 207b | … gayrı teferrüc ehillerine çeşde çalarlar. Müntehâ üstâdları | Deli | Hüsâm, Kemâl Çingâne, Zorlu Receb. Bildiğimiz bu üstâdlardı … |
| EÇS VI 184b | … azâlarda evvelâ kal‘a-i Azak gazâsında sene (---) târîhinde | Deli | Hüseyin Paşa serdâ[r]ımız iken on iki bin aded mahlûk-ı Hud … |