İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dembeste

67
geçiş
24,8
milyonda
4.699.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6727,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hayrân3625811,839,465,99407,8
vâlih1012110,778,703,15101,7
sergerdân53310,689,582,2357,2
dem710410,398,402,6468,2
kalırlar43610,319,132,0043,1
mebhût45410,088,541,9939,7
kaldım3439,808,461,7329,4
hayretde52029,256,962,2238,5
berdehen3959,257,311,7224,6
engüşt3999,217,251,7224,3
mest31249,016,931,7223,0
âlemi43528,295,841,9724,6
etdiklerinde33887,765,281,6916,2
kalup49307,044,441,9117,0
oldular38776,704,111,6311,4
âdem123.7176,704,023,2544,7
vü51.5726,644,002,1018,4
olur186.0126,603,913,9664,6
hakîr42.3015,793,131,7710,3
olup1917.2815,172,473,5734,4
ü1011.2954,852,162,4514,5
hemân33.8654,641,971,293,7
u817.4343,901,211,604,4
edüp923.9573,620,921,413,0
ve46147.9193,350,652,458,6
cümle621.1973,210,510,730,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dembeste” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (67) →
EÇS X Y144a … t-i} Yûsuf'dur. Bu dördünün îrâd [u] masrûfuna cemî‘i ukalâ dem-beste ve hayrân kalmışdır.
EÇS III 168b … yle çeker kim derûn-ı câmi‘de istimâ‘ eden cemâ‘at-i kesîre dem-beste ve hayrân kalup görseler Şeyh Abdülkerîm Efendi câmi‘ içre …
EÇS I 212a … dir. Kendi tiryâkî olmağile kaçan tiryâkî taklîdi etse âdem {dem-}beste olup hayrân olur. Tiryâkî tütün doğrarken, elin bıçağile ke …
EÇS VI 96b–97a … aş aşağı nehr-i Tuna'ya dökülüp nîm sâ‘at temâşâsında 97a dem-beste ve hayrân olduk, ammâ Hudâ'ya ayândır ibtidâ suyun pertâb e …
EÇS IV 226a … ur. Makdûr-ı beşer değildir. Bir kâr-ı akâriyetdir kim âdem dem-beste ve hayrân olur. Hattâ bu kapu mahallinde bir âdem hû deyü b …
EÇS II 266a–267a … bir kellesin kesüp hemân ejder dem çekim sınup bi-emri Hudâ dem-beste olup dörd başıyla firâr eder. Ardı sıra Şeyh Saltık Sultân …
EÇS IX Y38a … rlerine hasmâne fasılları zevkinden hissedâr olan benî âdem dembeste ve hayrân olur. El-hâsıl Ma‘nisa şehrinin âb-ı rûyından olu …
EÇS VII 129a … ı etdiklerinde müstemi‘ olan yârânlar engüşt ber-dehen edüp dem-beste hayrân kalırlar.
EÇS VIII 245b … ı şerîfleri alup yine yerlerine koyup hakîr âlem-i hayretde dem-beste kalup hemân hüddâmlarımla bu meyyitlerin lâşe-i murdârının …
EÇS I 169a … tiyle mülemma‘ dârûyu burnuna dutunca hemân şem etdüği dem, dem-beste olup mest olup bu gûne zabt ederler, yohsa aslâ zabtı mümkü …