İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

demek

142
geçiş
52,6
milyonda
2.338.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi14258,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,86

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ma‘rûf189011,318,894,23190,1
demekdir164559,786,383,95110,8
ma‘rûfdur4209,668,892,0042,2
alâmetidir4229,648,752,0041,4
boyar3179,278,711,7330,8
ya‘nî392.2519,065,366,09215,8
gerekdir41089,036,461,9828,1
eyi3788,806,511,7121,3
köpek3808,796,481,7121,1
lisânı201.4328,705,054,34101,9
sahîh31028,656,131,7119,7
meşhûr44057,904,551,9117,6
olur426.0127,814,056,09158,7
ola91.5887,413,752,7830,2
kral46877,303,791,8613,6
bânîsi35667,123,651,599,7
kal‘ası92.6846,712,992,6221,7
hakkâ38686,603,041,527,4
meğer39566,482,901,506,9
su41.3676,442,801,718,7
derler104.1236,262,532,6118,6
kal‘a104.5576,122,382,5616,9
ki42.4265,671,971,495,0
ile3523.7695,581,814,2238,2
yokdur54.6455,101,351,363,3
şehri65.6785,081,331,473,8
zîrâ33.5894,720,990,861,1
ammâ1215.2294,680,901,613,9
hemân33.8654,620,880,790,9
câmi‘i34.6374,360,620,600,5
her35.9674,010,260,280,1
üzre411.8893,45-0,32-0,500,2
iki39.4173,36-0,40-0,560,3
dahi313.1862,88-0,89-1,471,4
ve23147.9192,35-1,44-8,1934,2
cümle321.1972,20-1,57-3,425,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“demek” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (142) →
EÇS VI 176a Seğitvar demek hemân bu iç kal‘adan ibâretdir kim bir hasretü'l-mülûk taht …
EÇS IX Y143a Elbis Çakılı demek ile ma‘rûf bir küçük depe-misâl yığındır. Berrde ve bahirde …
EÇS V 186b … nitekim kavs-i felek / Gün gibi iller bilür lâzım değil anı demek
EÇS IX Y110a–Y110b … düp ve dörd yerden taş binâ cisirleri güzer edüp Müşklü bel demek ile ma‘rûf bir çamlı beldir ve cümle kûh-ı bâlâsı gûnâ-gûn …
EÇS VI 133a Lisân-ı Macar'da Leve demek (---) (---) demekdir. Bânîsi tâ Menûçehr evlâdlarından Nagb …
EÇS II 231b … a mülemma‘ olup nevr olur, âdem yemeden doymayup şehîd olur demek mertebesi lezîz kestânesi vardır. Ve yedi gûne dudu meşhûr- …
EÇS IX Y197b … oğullarına kazdırdığı içün Uyûn-ı Tibnîn ya‘nî [ayn-ı] ibnî demek olur. İbret-nümâ sun‘-ı Hudâ'dır. Ba‘zı hukemâ gelüp ba‘zı …
EÇS VII 138b–139a … ‘zı müverrihîn Kefa'dan galat Kefe derler, ya‘nî kefâ yeter demek ola derler, bunu yazmışlar. El-hâsıl bânîsi ve sebeb-i tesm …
EÇS V 50a … vî Soroka: Bânîsi (---) filândır. Lisân-ı Boğdanca "Soroka" demek (---) demekdir. Bu Boğdan beği hükmünde başka boyarlık ve v …
EÇS V 169a … e yedi küp altun bulunup Gâzî Evrenos Beğ "Üst küpden alın" demek ile kal‘a feth olup, üst küpden galat-ı meşhûr Üsküb derler …