İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

deniz*

17 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
180
geçiş
66,7
milyonda
17
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi17973,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,73

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: denizi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
azak4724511,828,496,84470,6
ölü133810,939,323,60147,2
mâlikleri81110,4210,412,83107,7
sığ73210,088,682,6471,9
mâliki5369,578,022,2346,4
balısıra4139,419,172,0044,3
mâbeyni61409,266,332,4241,1
körfez5939,236,652,2136,5
gîlân4619,096,941,9830,8
demirkapu41128,816,061,9725,9
kibi3548,716,701,7222,1
mahlût116838,714,923,2153,9
boğazından3668,646,411,7120,9
şinâverlik41628,585,531,9623,0
şirvân3918,505,951,7018,9
körfezi31018,455,801,7018,3
kazâi52898,455,022,1725,2
bahri98048,234,392,8637,8
kesüp42818,154,741,9318,6
kumsal31698,145,061,6815,3
boğazı31788,104,981,6815,0
rahmet32447,864,531,6613,1
şehrinde44237,764,151,8915,5
kenârınca32977,694,241,6412,0
ağaç33397,574,051,6311,2
yerden45467,503,781,8513,6
handakı45647,463,731,8513,3
tarafı81.3147,463,512,5824,4
venedik33837,453,881,6110,6
varınca71.1387,443,532,4221,5
gemi34387,313,681,609,8
kenârında71.3477,233,282,3719,4
gark34857,213,531,589,2
yerleri34957,193,511,589,1
hâssı36396,913,141,547,7
karşu49126,913,041,769,8
suyu36676,863,081,537,5
islâmbol36906,823,031,527,3
cânibine37006,803,011,527,3
kapudan37236,772,961,517,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (180) →
EÇS VII 142b … hakkâ ki amâr olacak boğaz kesen kal‘ası olurdu, zîrâ Azak denizi Karadeniz'e mahlût olduğu dar boğazda vâki‘ olmuş bir zemîn …
EÇS V 15b … â Efendi, ikimizin de oğulları Siyâvuş ve Mehemmed İslâmbol denizinde boğuldılar. Lütf eyle, bu haberi Erzurûm'da sizin Melek Ahm …
EÇS VIII 336a … rya ve ıhtapot ve midye ve istiridye ve sülügen ve tarak ve deniz kestânesi ve sancı buncu misilli deryâ canavarı haşerâtları …
EÇS VIII 255b–256a … dir. Ve mezkûr mermer direkler olduğu kayalar altında ya‘nî deniz kenârında olan yarlar ve kayalar diplerinde niçe âb-ı hayât …
EÇS VII 109a … zına kâfir gelmesin deyü bir handak-ı uzmâ bir denizden bir deniz kesüp bir çâh-ı gayyâ-misâl handak-ı amîk kazmış. Tatar kav …
EÇS IX Y95b … sözlerinde sâdıklardır. Âb-ı hayâtının kesretinden bu şehre Denizli derler. Ammâ zâlim şehir hıyâbân içre olmağile sivrisinek g …
EÇS VII 139a … ncağ-ı Adahon beği Çoçka boğazın ve Yeleşke boğazın ve Azak denizi boğazın ve Kuban nehri boğazın ve Temrik kal‘ası boğazın on …
EÇS IX Y126a Boğazhisâr'dan içeri İslâmbol denizi add olunur
EÇS VIII 318a … a nâzır Akdeniz'in leb-i deryâsı taraflarına üç sâ‘atde bir denizden bir denize varılır yerleri vardır, ya‘nî tâ bu mertebede en …
EÇS VII 83b … ar ile gezilüp cümle mahbûbları şeb [ü] rûz nehr-i Kiriş'de deniz mâhîleri gibi benî âdem mâhîleri şinâverlik ederken niçe uş …