İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

denizi

52
geçiş
19,3
milyonda
5.901.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5221,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,52

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
denizi·5252
deŋizi1·1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
azak2724511,549,485,19305,8
balısıra31310,5610,551,7338,6
ölü33810,099,001,7331,7
şirvân3919,437,741,7226,3
bahri88048,266,012,7851,2
ağaç33397,975,841,7018,5
kenârında41.3476,554,271,9016,1
tarafı31.3146,173,891,6210,6
derler84.1235,973,652,6025,9
tâ32.6735,172,861,496,8
kal‘ası32.6845,172,861,496,7
nehri34.9854,291,961,293,7
içre35.3244,191,871,263,4
dahi313.1862,890,560,560,4
ve30147.9192,730,401,312,2
cümle321.1972,21-0,12-0,150,0
ile323.7692,05-0,29-0,380,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“denizi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (52) →
EÇS VII 142b … hakkâ ki amâr olacak boğaz kesen kal‘ası olurdu, zîrâ Azak denizi Karadeniz'e mahlût olduğu dar boğazda vâki‘ olmuş bir zemîn …
EÇS VII 139a … ncağ-ı Adahon beği Çoçka boğazın ve Yeleşke boğazın ve Azak denizi boğazın ve Kuban nehri boğazın ve Temrik kal‘ası boğazın on …
EÇS IX Y126a Boğazhisâr'dan içeri İslâmbol denizi add olunur
EÇS II 219b 152. Kal‘a-i Taraklı ve kal‘a-i Geyve-i kadîm ve agaç denizi ve kal‘a-i Çoban.
EÇS VI 51a … eniz Boğa[zı] ki cânib-i cenûbdadır, tâ cânib-i şimâle Azak denizi nihâyetine varınca bu Bahr-i Siyâh'ın tûlu bin d[örd] yüz a …
EÇS VII 109a … kim bu mahalde Kırım cezîresinin Or'dan taşra çıkarken Azak denizi sağ tarafdadır. Sol tarafı semt-i cenûb Ölü denizdir. Ölü d …
EÇS VII 184a … r yel ovadır kim paşalarının işleri Allâh'a kalmışdır. Azak denizi tarafından gayri bir yerden imdâdı gelecek yeri yokdur. Ol …
EÇS VII 143a Azak denizi içre bir sivri burunda Kırım cezîresi hâkinde bir düz çemen …
EÇS VI 49b … zîre-i Taman ve Kuban tâ Azağ'a varınca andan içeri tâ Azak denizi ve nihâyetinde Horoskirmân kal‘ası da Ciniviz kralının olup …
EÇS VII 109a Azak denizi kenârındaki Balısıra kal‘ası ve Çikişke ve Arbat kal‘aları …