İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

derbend*

16 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
117
geçiş
43,4
milyonda
16
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11647,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: derbendi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
calender121511,5411,173,46176,3
çalındır6910,6110,912,4584,2
calenderdir61010,6010,762,4582,2
calenderi5510,3911,492,2479,7
calındır4210,1112,492,0063,7
bîemân5699,787,712,2343,9
mâşa329,6912,081,7347,8
mâşa’dan339,6811,491,7347,8
muhâtara41229,106,561,9828,6
mahûf41548,926,231,9726,8
mânend3888,916,621,7121,7
müsellem31118,756,281,7120,3
mu‘âf31278,656,091,7119,5
lala31348,616,011,7119,2
karyei191.5278,565,164,2499,7
bender31728,415,651,7017,7
menzil31848,355,551,7017,3
acem’de42968,315,281,9521,6
yerdir55627,914,682,1522,9
menzili101.9687,303,872,9535,2
yanında35367,234,011,6211,1
kebîr35497,213,981,6210,9
geçüp61.4286,993,602,2519,0
hâkinde38856,623,291,558,3
yerde41.6046,252,851,728,9
âli62.5876,182,742,0812,6
nâm62.6076,172,732,0812,6
böyle31.8345,652,241,364,6
ubûr42.7765,502,051,525,3
biri42.8195,482,031,515,2
andan108.9485,181,692,189,7
içre65.3245,181,701,705,9
zîrâ43.5895,141,681,383,8
hâlâ43.7215,091,631,353,6
şehri65.6785,081,611,655,3
gâyet43.8515,051,581,333,5
kırk32.9944,981,531,132,4
cânibi45.6464,511,031,021,6
her45.9674,430,950,971,4
ederler34.5654,390,920,821,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (117) →
EÇS VI 54b … ve balta ve harbaları ve esbâb-ı şayakların fürûht ederken derbend kâfirleri de gelüp niçe eşyâlarımız iki üç bahâsına alup cü …
EÇS III 4b Menzil-i karye-i Derbend: Bu dahi Yalova kazâsı hudûdunda yüz hânlı ve bir câmi‘li v …
EÇS IX Y6a–Y6b … r alup Y 6b ale's-sabâh azm-i râh ederek Domalic dağı nâm derbend-i calendere mütevekkilen alellâh deyüp sarp çengelistân ve hı …
EÇS III 29b … Kırkgeçid'i kırk elli kerre geçüp cân-ı azîzden bî-zâr olup derbendi geçüp Hersek'de menzil bârgîrleri değiştirüp andan Dil'i ge …
EÇS III 20a–20b … zem-i levâzımından olan bu memerr-i huccâc olan Payas şehri derbend-i Calındır iken imâr edüp emn [ü] emân olup hâlâ bir şehr-i m …
EÇS VII 156b Ya‘nî bu Çerkezistân derbend-i calender yerlerdir kim herkes seyâhat edemez. Lâkin beğleri …
EÇS IV 370b … mâ bu sûr-ı imâr hudûd-ı Acem'de Derbend-i Mâşa nâmında bir derbend-i azîmin iç yüzünde cânib-i kıbleye Şehrezûl hâkine karîb olm …
EÇS V 47b … kmünde Kazak-ı Ak vilâyetinin tâ ortasında şehre mânend bir derbend kenddir kim Çehriliçse kal‘asından büyükdür, ammâ âdemi azd …
EÇS VIII 380a Karye-i Derbend: Bulgar ve Rûm keferesi köyü ve hâssdır. Andan bir sâ‘at gi …
EÇS X Y22a Devlet-i âl-i Derbendiyân