İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

derbendi*

8 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
82
geçiş
30,4
milyonda
8
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8133,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: derbendi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
calender121511,9911,683,46184,9
çalındır6911,0811,422,4588,5
calenderdir61011,0611,272,4586,5
calındır4210,6113,012,0066,6
calenderi4510,5611,682,0061,6
mâşa3210,1912,591,7349,9
mâşa’dan3310,1812,011,7349,9
bîemân56910,088,222,2347,4
muhâtara31228,916,661,7121,8
lala31348,836,521,7121,3
mahûf31548,706,321,7120,4
bender31728,606,161,7119,8
acem’de32968,025,381,6916,6
yerdir45627,674,871,9319,3
karyei81.5277,354,432,7034,0
kebîr35497,284,491,6513,0
hâkinde38856,673,801,6110,3
menzili61.9686,583,652,2519,4
yerde41.6046,283,361,8111,4
âli62.5876,203,252,1916,4
geçüp31.4286,023,111,537,6
nâm52.6075,932,981,9512,0
böyle31.8345,682,751,476,3
hâlâ43.7215,112,141,555,7
biri32.8195,082,131,344,2
kırk32.9945,002,041,314,0
zîrâ33.5894,741,781,233,2
gâyet33.8514,641,681,192,9
şehri45.6784,511,531,313,3
her45.9674,441,461,273,0
nehri34.9854,281,311,031,9
içre35.3244,181,210,981,6
cânibi35.6464,101,130,941,4
andan48.9483,860,880,911,2
kal‘ai37.7333,650,670,650,6
ü311.2953,110,130,150,0
ammâ415.2293,100,110,150,0
edüp623.9573,030,040,070,0
yüz312.2722,990,010,010,0
u417.4342,90-0,08-0,120,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (82) →
EÇS IX Y6a–Y6b … r alup Y 6b ale's-sabâh azm-i râh ederek Domalic dağı nâm derbend-i calendere mütevekkilen alellâh deyüp sarp çengelistân ve hı …
EÇS III 29b … Kırkgeçid'i kırk elli kerre geçüp cân-ı azîzden bî-zâr olup derbendi geçüp Hersek'de menzil bârgîrleri değiştirüp andan Dil'i ge …
EÇS III 20a–20b … zem-i levâzımından olan bu memerr-i huccâc olan Payas şehri derbend-i Calındır iken imâr edüp emn [ü] emân olup hâlâ bir şehr-i m …
EÇS VII 156b Ya‘nî bu Çerkezistân derbend-i calender yerlerdir kim herkes seyâhat edemez. Lâkin beğleri …
EÇS IV 370b … mâ bu sûr-ı imâr hudûd-ı Acem'de Derbend-i Mâşa nâmında bir derbend-i azîmin iç yüzünde cânib-i kıbleye Şehrezûl hâkine karîb olm …
EÇS X Y22a Devlet-i âl-i Derbendiyân
EÇS V 100b Menzil-i Derbend-i Kebîr: Bir dereli yerde ma‘mûr Bulgar keferesi köyüdür kim …
EÇS X Y366b … p hayli mâl tahsîl eder. Böyle memerr-i nâs yeri bir şehr-i derbend-i calenderdir.
EÇS VII 110b … lur. Zirâ eyâleti nâhiyeleri cümle kâfiristândır kim etrâfı derbend-i calender bir intihâ-i serhaddir kim hâlâ dest-i Âl-i Osmân' …
EÇS V 100b Menzil-i Derbend-i Sagîr: Bu dahi ma‘mûr Bulgar köyüdür. Andan,