İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

derd*

57 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
352
geçiş
130,5
milyonda
57
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi351143,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: derdi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
belâ207710,587,964,45186,7
çekerek2129210,066,114,52138,0
devâ135010,057,963,59121,3
devâdır10199,798,983,16111,1
dermân10299,758,373,15100,0
esmâi111619,466,033,2771,1
ser165159,244,903,8778,2
renci7559,146,932,6254,3
mihen679,109,682,4576,7
adedi91899,095,512,9351,6
kalmık82118,865,182,7542,2
çeküp115588,634,243,1444,0
tatarı72308,624,872,5633,9
anâ61578,595,192,3831,8
dâi4188,477,731,9935,9
mübtelâ51218,445,312,1827,2
halâs139278,383,753,3443,7
mahallâtı4558,336,121,9726,4
mahallât4658,305,881,9725,0
belâlar348,119,491,7336,7
serdir348,119,491,7336,7
âmirî’dir358,119,171,7334,5
hafakân378,108,681,7331,6
serleri388,098,491,7330,6
meşakkat3168,067,491,7225,8
mihnet3188,057,321,7225,0
sivrisinek3198,057,241,7224,7
ahlât3228,047,031,7223,7
belâyı3268,026,791,7222,6
ecel3537,925,761,7018,2
âhir87757,863,312,5422,4
bîzâr3727,865,321,6916,4
aşup42317,814,051,8815,0
ebû53827,803,652,0616,2
sizin42677,733,841,8613,9
ehli121.7917,522,682,9224,5
olduk43637,523,401,8111,7
mâl56137,412,971,9511,9
senin32627,323,461,579,0
netîcei32757,293,391,578,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (352) →
EÇS X Y134a … a varınca sagîr ü kebîr on bin pâre gemi bu risâle ağasının der-defterinde olup cümle re’îsleri taht-ı hükûmetinde olup Sa‘îd-i âlî'de …
EÇS IX Y165a Ve paşasının der-defterinde öşr-i sultânî verir yetmiş bin müseccel bâğdır. Ve cümle to …
EÇS VIII 286b Der-dâru'l-ulûm-ı ma‘sûmân-ı ebcedhân: Hepsi üç aded mekteb-i tıflân-ı püserâ …
EÇS VII 155a … r-i Edil'i ötüp beri yakada Heyhât sahrâsında Kalmık Tatarı der[d]inden duramayup nehr-i Kuban'ı beri Çerkez tarafına ötüp hâlâ bu …
EÇS VI 6a–6b … küffâr-ı hâksâr gelüp sarılup 6b alır. Niçe kerre seferî derdlerin çekeriz. Câmi‘ ve mesâcid ve âsitân-ı Âl-i Osmân etmek mümk …
EÇS VI 141a … kim la‘l-gûn tebekânî yanakları ve sorh-gûn dudakları emsem derdine devâdır.
EÇS VI 14b Sitâyiş-i dâr-ı şifâ-yı şehr-i Kaşa: Cemî‘i derdlilere devâ etmek [içün] bir bîmârhânesi var kim bî-rûh gelse mu‘c …
EÇS I 189b … görmesin bazûların güç / Ok elinden dörd, düşmenin bağrına derd / Ok elinden beş, olasın pîrlere eş
EÇS X Y61b … mühürlerler. Ve hazînenin elli âdem nigehbânı vardır, azîm derd-i serdir. Mısır darbhânesin görmeyen bir diyârın darbhânesin …
EÇS IV 374b … in olurmuş. Âhir-ı kâr Ekrâd-ı mu‘ânidin ısyân u tuğyânları derdinden Yûnus Nebî şehr-i Musul'u terk edüp Akra'nın Humeydiyye kav …