İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

derdi*

14 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
201
geçiş
74,5
milyonda
14
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20081,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: derdi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dermân102910,489,183,16111,2
belâ127710,478,033,45111,7
çekerek1629210,056,523,96114,1
renci7559,817,742,6362,1
ser165159,525,703,9295,8
kalmık82119,315,992,7851,0
anâ61579,106,002,4138,4
tatarı72309,065,672,5941,6
devâ4509,037,071,9931,6
serdir348,9110,301,7340,1
hafakân378,889,491,7335,0
mihen378,889,491,7335,0
serleri388,889,301,7334,0
ahlât3228,787,841,7227,1
belâyı3268,767,601,7226,0
ecel3538,606,571,7121,6
aşup42318,254,861,9319,3
çeküp75588,244,402,5229,4
halâs99278,034,032,8233,5
âhir77757,883,922,4725,1
senin32627,734,261,6412,1
sizin32677,714,241,6412,0
netîcei32757,694,191,6411,8
yohsa32917,644,111,6311,5
göre32997,624,071,6311,3
biemrillâh33427,503,881,6110,6
değil34417,263,511,589,2
dâ’imâ35487,043,201,548,0
aslâ71.7476,882,752,2514,8
diyârı49946,782,761,708,5
allâh38006,622,651,466,0
paşa’ya38646,532,541,435,6
merhûm39196,462,451,425,3
hasan31.1016,242,191,354,4
ana31.1036,242,191,354,4
pâre52.3146,031,861,625,7
niçe147.0565,981,742,6214,2
geçüp31.4285,921,821,243,3
askeri42.0495,861,711,393,9
sâ‘at42.1975,771,611,353,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (201) →
EÇS VII 155a … r-i Edil'i ötüp beri yakada Heyhât sahrâsında Kalmık Tatarı der[d]inden duramayup nehr-i Kuban'ı beri Çerkez tarafına ötüp hâlâ bu …
EÇS VI 141a … kim la‘l-gûn tebekânî yanakları ve sorh-gûn dudakları emsem derdine devâdır.
EÇS X Y61b … mühürlerler. Ve hazînenin elli âdem nigehbânı vardır, azîm derd-i serdir. Mısır darbhânesin görmeyen bir diyârın darbhânesin …
EÇS IV 374b … in olurmuş. Âhir-ı kâr Ekrâd-ı mu‘ânidin ısyân u tuğyânları derdinden Yûnus Nebî şehr-i Musul'u terk edüp Akra'nın Humeydiyye kav …
EÇS I 37b "Bire âdem senin derdin nedir kim yüzün gözün şişüp bu yerde safâ-yı hâtırın yokdur …
EÇS VI 116a … ıa‘zamın derûnunda gıbta olup bu İbrâhîm Paşa'yı katl eder, derdim. Kırk güne kalmayup âhir-i kâr re’îsi ve dâmâdı İbrâhîm Paş …
EÇS IV 395b … er melâyike-i Kerrûbiyân olmasa benî Âdem ecinne ve şeyâtîn derdinden tuz gibi erirlerdi buyurmuşlar. Anınçün Hazret-i Allah Habî …
EÇS IV 265a … kuşanalum yine gayret kılıcın / Bulaşup toz ile toprağa bu derdi çekelim
EÇS X Y61b … dâht olup meydâna gelince yüz yetmiş kerre elden geçer azîm derd-i belâdır, ammâ cimâ‘ gibi tatlı belâdır, ammâ ehline tatlıdı …
EÇS IV 407a Ba‘dehû İskender-i Zülkarneyn iki aded boynuzlarının derdine dermân arayup âb-ı hayât bulmağa gitdikde Hazret-i Hızır İs …