Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 5 | 154,1 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 334 | 136,4 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dere) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| depeler | 29 | 41 | 11,29 | 9,46 | 5,38 | 351,1 | |
| depe | 21 | 79 | 10,68 | 8,05 | 4,57 | 198,7 | |
| depeli | 20 | 69 | 10,65 | 8,17 | 4,46 | 193,3 | |
| kayalı | 18 | 222 | 10,04 | 6,33 | 4,19 | 124,1 | |
| depeleri | 9 | 13 | 9,71 | 9,43 | 3,00 | 108,2 | |
| ağzında | 11 | 109 | 9,65 | 6,65 | 3,28 | 80,8 | |
| vâsi | 27 | 793 | 9,61 | 5,08 | 5,04 | 139,0 | |
| depelerde | 7 | 10 | 9,36 | 9,44 | 2,64 | 84,4 | |
| aşırı | 9 | 160 | 9,21 | 5,81 | 2,95 | 55,3 | |
| içre | 101 | 5.324 | 9,19 | 4,24 | 9,52 | 407,3 | |
| kenarında | 10 | 231 | 9,17 | 5,43 | 3,09 | 56,2 | |
| vâki | 24 | 1.121 | 9,07 | 4,41 | 4,67 | 101,7 | |
| sengistân | 8 | 207 | 8,91 | 5,27 | 2,75 | 43,1 | |
| yalçın | 10 | 494 | 8,62 | 4,33 | 3,01 | 41,3 | |
| sarp | 8 | 332 | 8,61 | 4,58 | 2,71 | 35,7 | |
| depelerden | 4 | 4 | 8,58 | 9,96 | 2,00 | 55,2 | |
| bâğlı | 8 | 375 | 8,52 | 4,41 | 2,70 | 33,8 | |
| depesi | 4 | 32 | 8,46 | 6,96 | 1,98 | 31,2 | |
| içi | 7 | 334 | 8,41 | 4,38 | 2,52 | 29,3 | |
| kenârında | 17 | 1.347 | 8,37 | 3,65 | 3,79 | 55,0 | |
| mâbeyninde | 9 | 577 | 8,33 | 3,96 | 2,81 | 32,7 | |
| aşağı | 19 | 1.635 | 8,30 | 3,53 | 3,98 | 58,6 | |
| çemenzâr | 7 | 417 | 8,25 | 4,06 | 2,49 | 26,4 | |
| taşlı | 4 | 108 | 8,20 | 5,20 | 1,95 | 21,2 | |
| aşup | 5 | 231 | 8,17 | 4,43 | 2,13 | 21,3 | |
| depelerinde | 3 | 4 | 8,16 | 9,54 | 1,73 | 36,9 | |
| depelerin | 3 | 6 | 8,15 | 8,96 | 1,73 | 33,1 | |
| dağ | 5 | 254 | 8,11 | 4,29 | 2,12 | 20,4 | |
| bâğçeli | 8 | 656 | 8,04 | 3,60 | 2,60 | 25,4 | |
| kayalar | 5 | 291 | 8,02 | 4,10 | 2,11 | 19,1 | |
| içine | 8 | 681 | 8,01 | 3,55 | 2,59 | 24,8 | |
| bayırlı | 3 | 45 | 8,00 | 6,05 | 1,71 | 19,5 | |
| havâleli | 3 | 52 | 7,97 | 5,84 | 1,70 | 18,6 | |
| bayır | 4 | 186 | 7,96 | 4,42 | 1,91 | 17,0 | |
| köprüsü | 3 | 76 | 7,89 | 5,30 | 1,69 | 16,3 | |
| varoşu | 4 | 216 | 7,88 | 4,20 | 1,89 | 15,8 | |
| hâneli | 6 | 534 | 7,82 | 3,48 | 2,23 | 18,1 | |
| mahalden | 4 | 247 | 7,81 | 4,01 | 1,88 | 14,8 | |
| sâ‘at | 17 | 2.197 | 7,78 | 2,94 | 3,59 | 40,0 | |
| nihâyetinde | 3 | 132 | 7,71 | 4,50 | 1,66 | 13,0 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
dere* ile tüm bağlamlar →“dere” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (339) →| EÇS VI 4a | … girmi bir yıl seyâhatimde böyle mahûf u muhâtara ve bî-amân | dere | görmedim. Hattâ bu dere içre kâmil on iki sâ‘at gitdik, asl … |
| EÇS II 367a | … olmak ile ma‘mûr olmayup neferâtı yokdur. Kal‘a kayası bir | dere | içine vâkı‘ olmuş kal‘anın iki cânibi balık arkası gibi bir … |
| DK Muk. 15 | izin deve bilür yidi | dere | ḳoḫuların dilkü bilür dün-ile karvan köçdügin turġay bilür … |
| EÇS IX Y33b | … ekl-i müsellesdir. Dâ’iren-mâdâr cirmi altı bin adımdır. Ve | dere | ve depeler üzre vâki‘ olmuş bir kal‘a-i metîn imiş. |
| EÇS IX Y349b | … i Mekke-i mükerreme yedi cebel-i müntehânın mâbeyninde yedi | dere | ve depe üzre vâki‘ olmuş şimâlden cenûba tûlânî vâki‘ olmuş … |
| DK XI 3 | … n ḳal'asına indi ḳazan ġāyet saḫt oldı şāhinüŋ ardına düşdi | dere | depe aşdı |
| EÇS IV 245b | … ‘a-i Bârgîrî: Bir körfez dere-i dırâz nihâyetindedir kim ol | dere | nehr-i Döndürme'dir kim ana Bend-i Mâhî derler. Bu nehr-i s … |
| EÇS IX Y381a | … i zuhurda nefîrler çalınup yine cânib-i garba yalçın kayalı | dere | ve depeli yollar ile 8 sâ‘at gidüp, |
| EÇS IV 227b–228a | … Bitlîs deresi hûş u tuyûr ve gûnâ-gûn vahşî canavarlar ile | dere | ve depeler ile mâl-â-mâl hayvânâtlar olup lâ-yu‘ad ve lâ-yu … |
| EÇS II 284a | Evsâf-ı mutalsamât-ı Zağapa Deresi: Bu | dere | cânib-i erba‘asındaki dağlardan cem‘ olup nehr-i Kerkük'e m … |