İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dereli

76
geçiş
28,2
milyonda
4.188.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7631,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,77

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
depeli456913,3111,506,71670,1
kayalı1322210,488,023,59119,7
bayırlı44510,088,621,9940,2
yerlerdir41289,337,121,9931,7
sarp63328,916,332,4240,9
zemînde31918,526,121,7119,6
sengistân32078,446,011,7119,1
vâsi97938,415,652,9453,1
zemîne32278,345,871,7018,6
bâğlı43758,185,561,9623,1
yerde141.6048,095,283,6575,5
zemîni34427,574,911,6714,7
bâğçeli46567,484,761,9318,7
gerçi35267,354,661,6613,7
öz36007,184,471,6512,9
vâki51.1217,104,312,1220,4
kıbleye36917,004,271,6412,1
yere37056,984,241,6412,0
hayât37876,834,081,6311,3
şehir61.6516,834,012,3022,2
bâğ41.2956,583,781,8513,6
kara41.5326,353,531,8312,3
lâkin31.4935,973,161,547,8
karyei31.5275,943,121,537,7
menzili31.9685,592,761,486,4
âbı31.9895,572,741,476,3
cânibi65.6465,102,241,939,2
şehri65.6785,092,231,939,1
beş33.4564,801,951,283,7
andan78.9484,671,801,887,5
derler34.1234,551,691,202,9
ve94147.9194,381,506,2680,3
iki69.4174,371,501,584,7
yine47.3724,141,271,172,4
ammâ415.2293,100,220,280,1
yüz312.2722,990,120,140,0
dahi313.1862,890,010,020,0
ile323.7692,04-0,84-1,361,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dereli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (76) →
EÇS VIII 230a … ehr-i Yenice: Mezkûr olan iki kal‘anın mâbeyninde bir vâsi‘ dereli ve depeli ve bayırlı yerde cümle 17 aded mahallât-ı ma‘mûre …
EÇS II 368a … i tarafı kayalı ve dağlı ve bâğlı ve şehr içre cereyân eder dereli ve dağlardan nüzûl eder çam oluklardan mîzâb-vâr cereyân ed …
EÇS IX Y89a Karye-i Tasahorya: Balyambolu nâhiyesidir. Bir sarp dereli ve depeli yerde bâğlı ve bâğçeli bir kûh-ı bülend eteğinde …
EÇS V 127b Sitâyiş-i varoş-ı Sirebne: şehri bir dereli ve depeli yere vâki‘ olup cümle sekiz yüz aded tahtânî ve f …
EÇS III 127a … tesibi ve şehir kethüdâsı vardır. Ve bu şehir bir düz vâsi‘ dereli bâğ-ı İremezâtü'l-imâdlı öz içinde vâki‘ olup cümle (---) a …
EÇS IX Y134a … Yenice Hân: Dâr-ı emândır. Adalya hâkinde bir yalçın kayalı dereli yerde üç kıt‘a hândır. Adalya ile Istanaz mâbeyninde vâki‘ …
EÇS III 171a–171b … al dağının zeyline vâki‘ olmağıla Çatalca derler. Kayalı ve dereli ve depeli iki çatal kûh-ı bâlânın cânib-i şarkîsi dâmeninde …
EÇS IX Y381a … nzil-i Nevâtîr: Lisân-ı Arab'da (---) demekdir. Bu dahi bir dereli ve depeli ve kara kayalı susuz konakdır. Anda da vakt-i zuh …
EÇS III 91b … (---) (---) (---) (---) (---) (---) . Ammâ aşağı şehri bir dereli ve bâğlı ve bâğçeli yerde vâki‘ olmuş cümle (---) aded hâk- …
EÇS II 328b … Ve bu şehr-i Tortum'da mîrî güherçile hâsıl olur. Şehri bir dereli yire vâkı‘dır. (---) (---) (---) (---) (---)