İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

derhâl

439
geçiş
162,7
milyonda
739.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi439179,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
emr91229,045,822,9555,7
bîdâr71008,735,752,6042,5
cibrîli6848,555,782,4036,7
edince115248,554,013,1140,8
haber115348,533,983,1140,4
dedikde159688,453,573,5547,1
deyince83668,354,072,6630,3
hâbdan5678,345,842,2031,0
ricâ83858,314,002,6529,5
nefîri51148,215,072,1725,7
hücûm51518,124,672,1522,9
sa‘âdetlü62798,104,052,3022,5
amr51838,044,392,1321,0
kol63407,983,762,2720,3
delice397,788,001,7328,4
urup87637,773,012,4819,4
deyüp161.9717,772,643,3631,9
feryâd64737,753,282,2016,6
yetişüp41747,744,141,8915,5
fermân64937,723,232,1916,2
haberi41977,693,961,8714,6
mahmûd53647,673,402,0214,6
hayyizi3447,675,711,7018,1
istimâ76927,662,962,3116,6
kabûlde3467,665,651,7017,8
ceyrân3527,655,471,6917,1
herîfin3557,645,391,6916,7
rıhletler3567,635,361,6916,6
emîn53997,613,272,0013,7
dedükde3707,595,041,6815,3
hitâb3717,595,021,6815,2
kâşif3737,584,981,6815,0
halâs89277,582,732,4016,7
sarılup3817,564,831,6714,4
süvâr66087,552,922,1313,9
vâveylâ3897,544,691,6713,9
pâdişâha42897,493,411,8111,7
huzûrı42947,483,391,8111,6
görüp78467,482,672,2314,1
dediler66707,472,782,0912,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“derhâl” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (439) →
EÇS I 136b Derhâl Mehemmed Hân Edirne'den niçe bin ırgad bennâ ve kûhken üstâ …
EÇS III 182b–183a … le menâzilleri kat‘ edüp çekeceği âlâm-ı şedâ’idi fikr edüp derhâl "At!.." deyüp huzûr-ı pâdişâhîye bilâ telhîs müteveccih old …
EÇS III 150a–150b … n halâs olalım!" deyü yemîn billah ve kasem tallah etdiler. Derhâl Sefer Şâh Sultân cümle fukarâsıyla tevhîd-i sultânî edüp Mi …
EÇS VIII 357b–358a … p kavlü karâr-ı ma‘hûde-i kadîmeleri üzre "çeke beni" dedi. Derhâl Gâzî Koskı'yı ipler ile kal‘aya çeküp,
EÇS IX Y66b Derhâl cümlemiz piyâde ve atlı dağlara girüp elimizden firâr eden …
EÇS III 19a … erhâne sadâsın istimâ‘ edüp "alay budur" deyüp hücûm edince derhâl askeri târumâr edüp davullar orman içinde kalup asker pür-s …
EÇS I 40b "Mürâfa‘a-i {şer‘} olunmasın taleb ederim" dedikde derhâl (---) hazretleri kethudâsını Ebü'l-feth'e gönderüp şer‘-i ş …
EÇS IX Y284a … âr şâm-ı şerîfe istîlâ eylemeye" efkârıyla hâb-âlûd oldukda derhâl Hazret-i Risâlet-penâh:
EÇS II 323b … n" deyü haber verdiği vâkı‘ayı ol sulehâ serdâra bildirince derhâl niçe yüz ummâller ol ta‘yîn olunan çâhı hafr edüp ol çâh iç …
EÇS IX Y47a … ndır. Ve bir kimse bir kâfire bir sille urmağa kim kâdirdir derhâl derbân ve dîdebânlar âdemi der-çember edüp der-ân emân verm …