Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 502 | 205,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: deri) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| devlete | 164 | 199 | 12,90 | 9,11 | 12,78 | 1.956,4 | |
| dîvârları | 66 | 289 | 11,42 | 7,26 | 8,07 | 550,3 | |
| devletde | 28 | 40 | 10,72 | 8,87 | 5,28 | 315,8 | |
| dîvârı | 42 | 486 | 10,44 | 5,86 | 6,37 | 262,5 | |
| devlet | 30 | 267 | 10,32 | 6,24 | 5,40 | 203,8 | |
| arz | 26 | 347 | 9,97 | 5,65 | 5,00 | 154,8 | |
| dîvârların | 16 | 61 | 9,86 | 7,46 | 3,98 | 138,3 | |
| devlet’e | 14 | 14 | 9,79 | 9,39 | 3,74 | 182,3 | |
| devletime | 12 | 12 | 9,58 | 9,39 | 3,46 | 156,2 | |
| dîvârında | 12 | 79 | 9,40 | 6,67 | 3,43 | 89,1 | |
| devletmasîre | 10 | 10 | 9,32 | 9,39 | 3,16 | 130,2 | |
| gönderüp | 22 | 639 | 9,30 | 4,53 | 4,49 | 96,8 | |
| devletden | 10 | 22 | 9,29 | 8,25 | 3,15 | 99,9 | |
| revâne | 12 | 368 | 8,82 | 4,45 | 3,31 | 51,5 | |
| dîvârlarında | 7 | 27 | 8,76 | 7,44 | 2,63 | 60,3 | |
| dîvârının | 8 | 104 | 8,75 | 5,69 | 2,77 | 48,0 | |
| gönderdi | 8 | 161 | 8,62 | 5,06 | 2,74 | 41,0 | |
| kal‘anın | 23 | 1.489 | 8,56 | 3,37 | 4,33 | 66,4 | |
| tarafına | 15 | 840 | 8,52 | 3,58 | 3,55 | 47,3 | |
| gelesin | 6 | 50 | 8,47 | 6,33 | 2,42 | 41,5 | |
| serâpâ | 14 | 819 | 8,44 | 3,52 | 3,42 | 43,0 | |
| kaydbend | 6 | 103 | 8,34 | 5,29 | 2,39 | 32,6 | |
| dîvârından | 5 | 23 | 8,28 | 7,19 | 2,22 | 41,1 | |
| mün‘akis | 5 | 33 | 8,26 | 6,67 | 2,21 | 37,1 | |
| tarafından | 13 | 900 | 8,25 | 3,28 | 3,23 | 35,9 | |
| dîvârlarının | 5 | 46 | 8,22 | 6,19 | 2,21 | 33,6 | |
| fermânı | 7 | 273 | 8,21 | 4,10 | 2,49 | 26,8 | |
| seri | 7 | 285 | 8,19 | 4,04 | 2,49 | 26,2 | |
| i‘lâm | 5 | 74 | 8,15 | 5,50 | 2,19 | 28,7 | |
| câmi‘in | 10 | 676 | 8,12 | 3,31 | 2,84 | 28,0 | |
| erba‘asında | 8 | 442 | 8,12 | 3,60 | 2,60 | 25,4 | |
| darı | 5 | 121 | 8,04 | 4,79 | 2,16 | 23,8 | |
| geydikleri | 4 | 9 | 8,00 | 8,22 | 1,99 | 39,7 | |
| geh | 4 | 10 | 8,00 | 8,07 | 1,99 | 38,6 | |
| yedikleri | 4 | 13 | 7,99 | 7,69 | 1,99 | 36,0 | |
| gönderilüp | 4 | 14 | 7,99 | 7,58 | 1,99 | 35,3 | |
| katl | 10 | 825 | 7,95 | 3,02 | 2,77 | 24,5 | |
| bendi | 5 | 167 | 7,93 | 4,33 | 2,12 | 20,6 | |
| kellesin | 4 | 47 | 7,90 | 5,83 | 1,96 | 24,8 | |
| mermeri | 5 | 185 | 7,90 | 4,18 | 2,11 | 19,7 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
deri* ile tüm bağlamlar →“deri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (503) →| EÇS III 109a | … yleyüp na‘şın Gümülcine mezâristânına defn eyleyüp kellesin | der-i | devlete getirdiklerinin haberi dahi gelüp Melek Ahmed Paşa … |
| EÇS VIII 314a | … ûm kenîsesi idi. İçinde hâlâ ağaçdan bir eser olmayup cümle | der-i | dîvârı altun ile halkârî nakş-ı bûkalemûn iken şimdi bin ka … |
| EÇS X Y306a | … mer sütûnlar üzre mebnî bir rûşen câmi‘dir. Derûn-ı câmi‘in | der-i | dîvârı gâyet mücellâ olmak ile bir sâhib-i hat cümle der-i … |
| EÇS VIII 195b | … le Kırım halkı Mehemmed Geray Hân'ındır" deyü tasavvur edüp | der-i | devletden bu kadar zamândan berü vilâyet-i Kırım'a hân gönd … |
| EÇS VIII 200a | … yerler. Ekmek yemezi çokdur. "Yedikleri darı ve geydikleri | deri | ve evleri saz ve kendileri nâsâz" deyü bu kelâmlar darb-ı m … |
| EÇS IX Y60b–Y61a | … nmuş beytullâhlar ve mesâcid-i vakfullâhlar harâb [ü] yebâb | der-i | dîvârları türâb olup yatırlar. Lâyık-ı Muhammedî bu mudur k … |
| EÇS VIII 266b | … içinde bir kat dahi iç kal‘acık vardır, ammâ hâlâ câ-be-câ | der-i | dîvârları harâbcadır, ammâ bunda dahi su sarnıcından gayri … |
| EÇS III 126b–127a | … münâsib bir mürtefi‘ zemînde bir kal‘a-i metîn bünyâd edüp | der-i | devletime miftâhların îsâl edesin!" deyü yarlığ-ı belîğ-i ş … |
| EÇS V 75a | Onuncu günde | Der-i | Devlet'e sene (---) mâh (---) gününde Celâlî Hasan Paşa ve … |
| EÇS II 320a–320b | … zlar ve mümtâz gılmân-ı şehnâzlar ve dûşîze-i dil-nüvâzları | der-i | devlete göndermeleri beher sene kânûn-ı Selîm Hân-ı Evveldi … |