Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 2 | 61,7 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 67 | 27,4 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: derin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| handakdır | 9 | 66 | 11,09 | 9,38 | 3,00 | 100,5 | |
| enli | 8 | 164 | 10,14 | 7,90 | 2,82 | 72,2 | |
| handakları | 5 | 84 | 10,06 | 8,18 | 2,23 | 47,1 | |
| enlidir | 3 | 31 | 9,94 | 8,89 | 1,73 | 31,3 | |
| kulaç | 5 | 106 | 9,87 | 7,85 | 2,23 | 44,7 | |
| handakı | 17 | 564 | 9,78 | 7,20 | 4,10 | 137,0 | |
| fecci | 3 | 45 | 9,75 | 8,35 | 1,73 | 29,0 | |
| arşın | 8 | 295 | 9,49 | 7,05 | 2,81 | 62,6 | |
| kesme | 4 | 155 | 9,19 | 6,98 | 1,98 | 30,9 | |
| etrâfı | 4 | 263 | 8,62 | 6,22 | 1,97 | 26,7 | |
| handak | 6 | 478 | 8,49 | 5,94 | 2,41 | 37,7 | |
| zirâ | 3 | 225 | 8,39 | 6,03 | 1,71 | 19,2 | |
| erba‘ası | 4 | 381 | 8,19 | 5,68 | 1,96 | 23,7 | |
| adım | 5 | 731 | 7,68 | 5,06 | 2,17 | 25,5 | |
| yerleri | 3 | 495 | 7,45 | 4,89 | 1,67 | 14,6 | |
| içinden | 3 | 530 | 7,36 | 4,79 | 1,67 | 14,2 | |
| dâ’irenmâdâr | 3 | 590 | 7,22 | 4,64 | 1,66 | 13,5 | |
| tarafı | 5 | 1.314 | 6,89 | 4,22 | 2,12 | 19,8 | |
| vâsi | 3 | 793 | 6,83 | 4,21 | 1,64 | 11,9 | |
| seksen | 3 | 946 | 6,60 | 3,95 | 1,62 | 10,9 | |
| metîn | 3 | 1.158 | 6,32 | 3,66 | 1,60 | 9,7 | |
| değildir | 5 | 2.126 | 6,22 | 3,52 | 2,04 | 15,3 | |
| küçük | 3 | 1.538 | 5,93 | 3,25 | 1,55 | 8,2 | |
| nehri | 8 | 4.985 | 5,70 | 2,97 | 2,47 | 19,1 | |
| kadar | 6 | 4.258 | 5,51 | 2,78 | 2,09 | 13,0 | |
| yigirmi | 3 | 2.547 | 5,23 | 2,53 | 1,43 | 5,6 | |
| beş | 4 | 3.456 | 5,22 | 2,50 | 1,65 | 7,3 | |
| kal‘a | 5 | 4.557 | 5,15 | 2,42 | 1,82 | 8,7 | |
| elli | 3 | 2.745 | 5,13 | 2,42 | 1,41 | 5,2 | |
| âdem | 4 | 3.717 | 5,11 | 2,40 | 1,62 | 6,8 | |
| gâyet | 4 | 3.851 | 5,06 | 2,34 | 1,61 | 6,6 | |
| cânibi | 5 | 5.646 | 4,84 | 2,11 | 1,72 | 7,0 | |
| içinde | 3 | 4.273 | 4,50 | 1,78 | 1,23 | 3,2 | |
| ammâ | 10 | 15.229 | 4,42 | 1,68 | 2,18 | 9,6 | |
| var | 5 | 7.646 | 4,41 | 1,68 | 1,54 | 4,8 | |
| içre | 3 | 5.324 | 4,19 | 1,46 | 1,10 | 2,3 | |
| dahi | 7 | 13.186 | 4,11 | 1,38 | 1,63 | 4,8 | |
| olup | 9 | 17.281 | 4,09 | 1,35 | 1,82 | 5,9 | |
| her | 3 | 5.967 | 4,03 | 1,30 | 1,03 | 1,8 | |
| niçe | 3 | 7.056 | 3,79 | 1,06 | 0,90 | 1,3 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
derin* ile tüm bağlamlar →“derin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (69) →| EÇS VI 157a | … rüp niçe yüz küffârları saçından der-kenâr edüp niçe küffâr | derin | deryâya varınca bizim gâzîler ardlarından dalyan boylu tüfe … |
| EÇS VIII 312a | … Aktabya'nın kat-ender-kat kırkar arşın enli ve kırkar arşın | derin | handakları var. Yine böyle iken handakları içinde yere berâ … |
| EÇS VI 155a | … dar, ammâ kara tarafının uç semtinde kesme kayadan vâsi‘ ve | derin | handakı vardır. Ve her kapu önünde handak üzre asma makaral … |
| EÇS VII 21a–21b | … . Yohsa nehr-i Raba'nın cisrden yukarusu ve cisrden aşağısı | derin | olmayup âkıl ve cerî olan yiğitler andan geçüp halâs oldula … |
| EÇS VII 36a–36b | … n iki bin re‘âyâsı gelüp her sene handakı dahi enli ve dahi | derin | ederler. Ve bu Nemse 36b hisârı içre cümle mücerred yerli … |
| EÇS VIII 255b | … put olan adacığın iki cânibinde büyük gemiler bî-bâk geçer | derin | yerlerdir. Ve gemiler içeri girdikden sonra her cânibi a‘lâ … |
| DK III 90 | derin | olsa baturur ḳalabalıḳ korḫudur at işler er öginür yayan er … | |
| EÇS III 115b | … a nâm kal‘a dibine gelüp karşu tarafdan nehr-i azîm Dirin-i | derin | ile mahlût olur. Ammâ bu hakîr [ü] fakîr-i pür-taksîrin man … |
| EÇS VII 49b | Ve bu tabyaların dahi cânib-i erba‘aları | derin | handaklardır ve handaklardan taşrasında meterise girecek ye … |
| EÇS VIII 345a–345b | … ından gelüp Pireveze deryâsına mahlût olur, ammâ kırk arşın | derin | olup gâyet deli cereyân eder. |