İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

derin*

10 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
106
geçiş
39,3
milyonda
10
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10442,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,33
EÇS D 0,69

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: derin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
handakdır96610,748,762,9992,7
kulaç1110610,738,373,31107,0
enli916410,097,452,9875,6
handakı2156410,006,894,54160,2
arşın122959,947,023,4493,6
handakları5849,757,572,2242,8
enlidir3319,498,271,7328,7
fecci3459,357,731,7226,4
kesme51559,296,682,2136,6
arîz3519,297,551,7225,6
handaklar3579,247,391,7224,9
handak84788,815,732,7848,1
etrâfı52638,795,922,2031,3
amîk31598,545,911,7018,7
zirâ32258,215,411,6916,7
erba‘ası43818,075,061,9420,4
yeri33457,774,791,6714,2
adım57317,614,442,1321,3
dâ’irenmâdâr45907,564,431,9117,0
kaddi34597,444,381,6512,5
yerleri34957,354,271,6412,1
tarafı71.3147,344,082,4926,5
içinden35307,274,171,6411,7
seksen49466,963,751,8513,4
vâsi37936,773,591,599,4
tuna38266,723,531,589,2
değildir62.1266,463,172,1815,7
nehri134.9856,393,053,1732,3
metîn31.1586,283,041,527,4
gâyet83.8516,052,722,4016,7
kara31.5325,912,641,456,0
küçük31.5385,902,631,455,9
iç31.5905,862,591,445,8
elli52.7455,842,541,859,3
kadar74.2585,722,392,1411,9
böyle31.8345,662,381,405,1
ammâ2215.2295,552,203,6733,1
beş53.4565,522,201,757,5
askeri32.0495,512,221,364,5
âdem53.7175,422,101,716,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (106) →
EÇS X Y85b … r ibnü'l-Fârız hazretlerindeki bir sâkıyedir, ammâ cümleden derindir ve bu dahi mîrîdendir.
EÇS VI 70a … haşeb kasrı lonca yeridir. Ve handakı gâyet amîk ve arîz ve derindir. Kapu önündeki cisri makara ile asmalıdır. Her şeb bu kanta …
EÇS VI 157a … rüp niçe yüz küffârları saçından der-kenâr edüp niçe küffâr derin deryâya varınca bizim gâzîler ardlarından dalyan boylu tüfe …
EÇS VIII 312a … Aktabya'nın kat-ender-kat kırkar arşın enli ve kırkar arşın derin handakları var. Yine böyle iken handakları içinde yere berâ …
EÇS VI 155a … dar, ammâ kara tarafının uç semtinde kesme kayadan vâsi‘ ve derin handakı vardır. Ve her kapu önünde handak üzre asma makaral …
EÇS VII 21a–21b … . Yohsa nehr-i Raba'nın cisrden yukarusu ve cisrden aşağısı derin olmayup âkıl ve cerî olan yiğitler andan geçüp halâs oldula …
EÇS VI 64b … dir tûlu yüz altmış adım dar boğazdadır, ammâ nehr-i Dırava derindir ve şiddet üzre cereyân eder. Bu cisrin iki başında dahi met …
EÇS IV 380a … e iken mâl-ı firâvân sarf edüp kazdırmışdır ve yetmiş arşın derindir ve âb-ı hayâtdır. Cümle atşân andan âb-ı bâridi nûş edüp sâ …
EÇS III 154b … Ayasofya kubbesinin kenaresinden cirmi (---) ayakdır. Ammâ derinlikleri ma‘lûmum değildir. Ammâ Ayasofya kubbesi câmi‘ içindeki döş …
EÇS VII 36a–36b … n iki bin re‘âyâsı gelüp her sene handakı dahi enli ve dahi derin ederler. Ve bu Nemse 36b hisârı içre cümle mücerred yerli …