İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

derisi*

10 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
146
geçiş
54,1
milyonda
10
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13856,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,64
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: derisi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
keler81210,7010,592,83108,7
ceyran71510,4810,072,6487,8
ceyrân85210,378,472,8279,4
sığın73710,298,772,6472,6
sığır1323910,116,973,58100,7
etin5249,918,912,2352,9
telâtin469,7510,592,0054,3
herîfin5559,677,712,2344,0
tulum5869,467,072,2239,4
cirminde4449,437,711,9935,2
keçi5949,426,942,2238,5
fîl71979,396,362,6148,2
yüzdi329,3811,761,7346,5
örtmeyen329,3811,761,7346,5
başının379,339,951,7336,9
kulaklarına379,339,951,7336,9
câmûs4759,216,941,9830,8
geyerler72419,216,072,6145,3
boynuzu3219,208,371,7329,3
izâr3229,198,301,7329,0
yüzüp3229,198,301,7329,0
kedisi3299,137,901,7227,2
kâğız3369,087,591,7225,9
saman3379,077,551,7225,7
gergerdân3409,057,441,7225,2
işlerler3538,957,031,7223,5
hârûnu’rreşîd3728,826,591,7121,6
doldurup41538,785,921,9725,1
alaman3818,766,421,7120,9
kuzu31088,606,001,7119,2
çift31168,555,901,7018,7
koyun65018,254,792,3628,4
alaca31788,255,281,6916,2
deve45487,564,081,8815,1
hakîre46297,403,881,8614,1
varınca41.1386,673,021,759,8
at61.8916,592,872,1213,6
gûyâ41.7896,082,371,616,7
gûnâgûn41.8116,072,351,616,6
gibi94.6055,962,172,3413,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (146) →
EÇS II 227b … acâyibât görüp sun‘-ı Hudâ'yı müşâhede ede. Cümle vücûdunun derisi kara kara soğan zarı gibi soyulup, vücûdu dürr-i yekdâye dö …
EÇS I 100a … ki Figânî dahi gelmişdir biri salb olup biri mülhiddir deyü derisi yüzülmüşdür.
EÇS VII 175b Bizzât Taysı Şâh ol şiddet-i şitâda sığın derisi kürkünü üzerine ters geymiş idi. İçinde yine sığın yavrusu …
EÇS I 34b "Yâ Muhammed sağ elin mürekkebe batırup bu ceyrân derisi kâğız üzre bas kim inkırâzu'd-devrân senin ümmetlerin bu ru …
EÇS VI 133a … unun kellesin yapduğu kal‘anın kapusu tahtasına mıhlayup ve derisin kendüye post etdirüp hâlâ ol ayunun kellesi iç kal‘a kapusu …
EÇS IV 233b … kim anlar bu gûne sahtiyân idememişlerdir. Ekseriyyâ güderi derisi işlerler. Moskov telâtin derisi işlerler. Rûm'da biz dahi t …
EÇS X Y409b … s buyururlar kim bunlar niçün böyle akdır? Yoksa yüzlerinin derisin yüzenlerden şikâyete mi geldiler? Bunları böyle beyâz çiğ e …
EÇS VII 100b … n yapışup büsbütün pençe-i Resûl'ü mürekkebe batırup ceyran derisi kâğıza basdırdı, ammâ bi-emri Hayy [u] Kadîm mürekkeb siyâh …
EÇS VII 175b … kürkünü üzerine ters geymiş idi. İçinde yine sığın yavrusu derisinden Özbek libâsı gibi peşli deriden haftanı var idi. Ve kuşağı …
EÇS X Y399b "Vallâhi dahi fîle binmemişim" dedükde fîl derisinden örülmüş nerdübânı sarkıdup ta‘avvüz tilâvet ederek zahr-ı f …