İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

derler

4.123
geçiş
1.528,0
milyonda
51.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4.1231.684,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,90

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
lisânı3791.43211,134,4418,571.713,4
kavmi1861.79110,013,0912,03484,3
anıniçün1356979,843,9910,89518,3
ana1311.1039,683,2810,27374,3
galat1061399,675,9610,13782,5
ammâ46315.2299,611,3112,87297,5
ya‘nî1392.2519,482,349,46233,4
hâlâ1653.7219,431,869,30190,6
ba‘zılar881779,395,359,15532,2
olduğundan938169,273,228,61258,3
ismine792619,214,638,53380,5
kal‘ası1202.6849,171,877,96140,0
zîrâ1353.5899,161,627,84123,8
dahi28413.1869,070,827,2977,7
nâsda661718,984,987,87356,0
ki912.4268,831,626,4383,1
hakkâ668688,762,646,82134,2
vardır1628.5688,710,634,5027,3
bunlara563708,673,636,88186,6
şehri1225.6788,670,814,7633,0
hazreti1245.9458,660,774,6130,4
efvâhı511388,624,926,91269,7
cebeli587658,602,636,39117,7
galatı481078,545,206,74277,1
meşhûr514058,533,366,45151,4
olmağile571.1668,462,005,6674,2
buna483418,463,536,33153,0
arab’da44688,435,736,51299,9
kal‘aya529528,392,165,6076,8
kapusu642.1478,391,294,7239,3
binâ783.5238,380,863,9623,2
rûm’da442128,384,096,24175,2
rûm501.1618,281,825,0655,5
etdiğiyçün401098,274,916,11210,8
câmi‘i824.6378,260,532,8010,1
şehre425468,202,655,4586,3
anınçün392198,203,865,82142,8
âli602.5878,190,923,6620,4
mahalle471.1388,191,764,8349,3
mısır572.2878,191,033,8523,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“derler” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (4.123) →
EÇS VI 118a … apkaların yere urup müşâvereye balgam bırağup Nemse Macar'a derler kim,
EÇS VII 144b Buna Defter-i Hâkânî'de ada-yı Şâhî derler kim altmış yedi mîl cezîredir. Üç tarafını Karadeniz'in Çoç …
EÇS IV 384b … inden hâlâ cümle tevârîhlerde Cizre kal‘asının ismine Finik derler.
EÇS IX Y194b … cânibinden cereyân eden nehre nehr-i Bergûs ya‘nî Pire suyu derler. Anıniçün halkı pire ve kehleden âciz ü bîzârlardır. Bu neh …
EÇS IV 308b … Enûşirvân'dır. Gürcî ve Moğol lisânında kal‘a-i Hor Kinkevr derler. Nihâvend hâkinde daroğalıkdır. Kal‘ası bir püşte üzre şekl …
EÇS IV 227a … ân hân kendüsü varup ayş u işret eder. Ve her bâğda bâz evi derler birer gûne hâneleri var kim içine bir âdem girse vâlih olur …
EÇS I 8b–9a … ş-şân bir pâdişâh idi. Cümle Yûnâniyân buna Süleymân-ı Sânî derler. Bunun zamân-ı hilâfetinde Kürdistân'dan Buhtunnasr dîn-i Y …
EÇS X Y450b "Bu Mısır bizim karımızdır ve buna Ümmü Dünyâ derler, gâhîce böyle mâllı evlâd doğurur" dediler.
EÇS III 43b … nde üç ulü'l-azm peygamberler selâmın aldıklarına alâmetdir derler.
EÇS X Y24a Sünnî pâdişâhlardır. Elkâb-ı selâtînde bunlara "Dârâ" derler. Yûnâniyân bu Dârâ şâh'ı Musul kurbunda Karadere'de münhezi …