İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ders

33
geçiş
12,2
milyonda
8.740.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
60
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3313,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,69

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
takrîr612110,328,992,4463,2
haftada41469,528,131,9937,3
idrîs31309,247,881,7226,9
tilâvet97598,546,922,9868,9
yerde31.6045,914,261,6412,1
kerre42.8085,533,861,8614,0
eder34.2494,522,851,496,7
ederler34.5654,422,751,476,3
iki59.4174,122,441,828,8
edüp1023.9573,772,092,4213,9
yine37.3723,732,061,324,0
olup417.2812,921,241,152,3
ammâ315.2292,691,010,871,2
ve7147.9190,63-1,05-2,825,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ders” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (33) →
EÇS X Y90b–Y91a … lemâ-yı Mısır ile mâl-â-mâldir. Yüz yetmiş yerde müderrisîn ders takrîr ederler. Y 91a
EÇS IX Y98b … ardır. Her kankı diyârda zihn-i sakîm var ise bunda bir kaç ders tilâvet edüp müşkilâtları âsân olup ber-murâd olur. Ve bu m …
EÇS IX Y291b–Y292a … ler sezâdır. Ba‘zı tâlib-i ilimler bu elmâsların şu‘lesinde ders tilâvet ederler. Bu şeb-çerâğ elmâsı olan perde tâ kubbe-i …
EÇS I 36b … âldır. Ve rûz-merre yetmiş yerde ders-i âmlar rızâen lillâh ders takrîr edüp tahsîl-i ulûm kânı bir mekândır. Ve beher yevm …
EÇS X Y82a Ve İbrâhîm Paşazâde Mehemmed Beğ efendimiz kendülere mahsûs ders tilâvet etmek içün bir maksûrecik inşâ etdiklerine hakîr tâ …
EÇS II 341b … talebeleri çok olmağıla her câmi‘de ve her mesâcidde hasbî ders âmilleri vardır. Gûnâ-gûn fünûnlar tilâvet olunur. Hayli ze …
EÇS X Y3a … er Uhnûh Hürmüs'e İdrîs dediler. Benî âdeme ve melâ’ikelere ders dediğiyçün İdrîs Nebî dediler. Ammâ bu Mehlâ’îl ilm-i nücûm …
EÇS I 42a … bu medresenin dersiâmı şeyhülislâmlardır. Haftada bir kerre ders takrîr eder. Talebelerine bahâ-i lahmiyye ve şem‘iyye vazîf …
EÇS X Y275b … le kelimât edüp dersler görülürdü. Ammâ bi-emrillâh evvelki ders takrîrlerinden ziyâde ders sürülürdü. Ammâ kendüleri ol mer …
EÇS VIII 254a … a bu şehre gelen hukemâlar bu gâr-ı yetîmânlarda sâkin olup ders müzâkere edüp gûnâ-gûn mübâhase-i ilm edüp niçe gûne ulûm-ı …