İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

deryâya

410
geçiş
151,9
milyonda
786.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi410167,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
deryâya410410
deryâyâ22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
lebi6081810,645,927,62379,4
mahlût4168310,265,636,27242,3
nâzır461.00710,055,236,60246,7
ilkâ12749,677,063,4495,7
atup163669,405,173,8984,3
döküp111499,335,923,2669,5
kendüyi101699,145,613,1058,7
gark154859,104,673,7268,8
nâzırdır113118,974,863,2053,3
karîb211.0288,904,074,3179,5
karaya7798,876,192,6146,9
rûyı135588,784,263,4252,5
kendülerin6408,776,952,4346,8
düşüp115158,614,143,1342,6
müte‘allik5288,557,202,2240,9
atdılar5508,486,362,2134,7
şinâverlik61628,434,932,3729,6
dibinde106088,333,762,9333,7
dökerlerdi478,308,882,0044,2
döker4148,277,881,9937,0
kur‘a4148,277,881,9937,0
dalup4188,267,511,9934,7
munsab51298,254,992,1725,1
kimi117838,243,533,0333,9
temevvüci4358,206,551,9828,9
atarlar4418,186,331,9827,6
berâber74168,123,792,4523,9
düşer4718,095,531,9623,1
olduğu121.0568,073,223,0932,4
karışır4798,075,381,9522,2
deryâdan52078,054,312,1220,5
müte‘allık4848,055,291,9521,7
karadan41067,994,961,9419,9
varınca121.1387,993,123,0630,8
revzenleri41077,994,941,9319,8
boğaz41127,974,881,9319,5
mahalde202.2257,962,893,8745,7
çıkmış41197,954,791,9319,0
deryâ97927,943,222,6824,3
batmayup337,899,681,7340,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (410) →
EÇS I 131b … n binâsıdır. Dökmeciyân âsitânesine yan yana muttasıl leb-i deryâya karîb kal‘a-misâl bir âsitânedir. Bir kapusu leb-i deryâda …
EÇS VIII 300b … eleri ve sâ’ir mühimmâtları cümle hevâya münkalib olup kimi deryâya ve kimi karaya düşerdi. Ve kiminin kıçındaki ve direk depes …
EÇS X Y442b … â’imâ tendürüst durur. Ve rûz-merre birkaç kerre cimâ‘ edüp deryâya girsen aslâ zarar isâbet etmez.
EÇS II 372a … rîdir kim bir âdem deryâda gark olsa yâhûd bir âdem meyyiti deryâya atılsa ol meyyit gark olup üç günden sonra rûy-ı deryâya çı …
EÇS X Y436b–Y437a … înek yesârek diyenin hilâfında re’îs bir amel ederse dedeni deryâya cump bil. Ve her adımda Y 437a bin kerre Fâtiha Fâtiha di …
EÇS IV 283a Menzil-i karye-i bâğ-ı İremezât-ı Erdemid: Van sahrâsında deryâya karîb (---) hâneli câmi‘ ve hân u hammâmlı bâğ u bâğçeli ve …
EÇS V 87b–88a … e kal‘ası leb-i deryâdan nîm sâ‘at ba‘îd bir mürtefi‘ yerde deryâya nâzır bir bayırlı yerde şekl-i muhammes şeddadî taş binâ bi …
EÇS VIII 289b … mühimmâtları döküp yine eyyâm-ı müsâ‘id ile şâdımânlar edüp deryâya çıkup gitdiler.
EÇS IX Y128a … a‘zı zamân Teke hâkinde kazâlara zamm olunur, bu dahi leb-i deryâya karîbdir.
EÇS I 18a … ammâ mutalsam olan sûretleri de[r]yâya müte‘allik olup yine deryâya düşmek ile hâlâ amelde olup her sene niçe bin elvân mâhîler …