İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dest

144
geçiş
53,4
milyonda
2.305.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
153
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi14458,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,80

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
dest144144
deşt1616

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
berkafâ343412,6111,195,83528,6
bûs3729411,438,206,06353,1
berkafa121311,2911,083,46179,3
pâları81710,6710,112,83100,7
bend112329,906,803,2982,4
berzemîn5299,898,662,2351,0
bûsdan459,7810,872,0057,1
kayd102529,696,543,1371,3
kaydbend61039,647,092,4347,5
beste4369,518,021,9937,0
bedest349,3810,781,7342,1
şerefyâb4599,337,311,9932,9
tehî3279,178,021,7327,7
bağlı41009,076,551,9828,6
huzûruna62598,935,762,4036,3
bağlayup52638,655,482,1928,3
bendi31678,305,391,6916,6
pertâb31678,305,391,6916,6
esîri31738,285,341,6916,4
cümlesin31878,215,231,6916,0
eyitdim43148,164,901,9319,5
âdemin44017,914,551,9117,6
fakîr32787,864,661,6613,7
huzûrı32947,814,581,6613,3
bırağup44437,804,401,9116,8
urup67637,764,202,3223,7
getirüp67707,754,192,3223,6
edince45247,624,161,8915,6
kâfir46167,433,931,8714,3
etdikde58337,393,812,0817,2
varup71.2377,383,732,4523,3
ân46537,363,841,8613,9
verüp91.7227,303,612,7528,7
altun51.1496,993,352,0214,2
taşra71.7426,933,232,3618,9
esîr37026,863,321,568,4
deyüp71.9716,763,062,3317,4
cümlesi38626,613,031,527,3
sonra51.6186,542,861,9311,2
dedikde39686,472,861,496,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dest” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (144) →
EÇS V 30a … ın arabalar üzre ser-nigûn edüp cümle esîrler hatmanlarıyla dest ber-kafâ kayd [u] bend ile huzûr-ı pâdişâhîden boruları ve …
EÇS VII 20b … ma elli altun, hakîre seksen altun ve bir küheylân at verüp dest bûs edüp andan Hacızâde çadırına varup,
EÇS V 163b … a on bârgîr ve bana üç re’s bârgîrler gelüp bism-i İlâh ile dest bûsdan sonra atlara süvâr olup,
EÇS VII 99b–100a … yâz kefere cesedleri ceste ceste olup bakıyyetü's-süyûfları dest ber-kafâ beste beste olup niçe bin aded firâr eden küffârla …
EÇS IV 230b–231a … baş ve el ve ayak ile araba tekerleği gibi deverân etdikde dest [ü] başından aslâ bir uzvu görünmeyüp fırlak gibi dönerdi. …
EÇS V 52b … gayrı tevâbi‘lerine birer hil‘at ve yigirmişer altun verüp dest bûs edüp Paşa dahi Hân'a hedâyâlar defteri mûcebince vâsıl …
EÇS IV 242a Bu kal‘ada efendimiz Melek Ahmed Paşa'yı bulup dest bûs edüp Bitlîs hânı Abdâl Hân'ın mektûbların verüp mektûb- …
EÇS VIII 214b … köle senin imiş" dediler ve köleyi ve çingane ve fâhişesini dest ber-kafâ bağlayup andan Köse Şa‘bân kasabası hâkimine haber …
EÇS X Y237b Dıraht-ı hınnâ-yı dest [ü] pây-i zenân: Bilbeys ve Kureyn şehirlerinde firâvân olu …
EÇS IX Y274b … arıca mezbûr şeyhlerin başların yararak ve kolların kırarak dest ber-kafâ kayd-bend edüp boğazlarına silsile-i la‘neti geçir …