İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

develer

104
geçiş
38,5
milyonda
3.153.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10040,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,24
EÇS D 0,76

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: develer) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
katırlar42110,039,272,0044,3
katır91999,937,202,9872,4
katâr5679,907,922,2345,3
ḳızıl4619,637,731,9935,2
arabaların3429,407,861,7226,9
bîmecâl41199,206,771,9829,8
bârı41399,086,541,9828,5
bîtâb31158,816,401,7120,8
çift31168,806,391,7120,7
urbân32258,225,431,6916,8
atlar55318,014,932,1624,6
çeküp45587,634,541,9117,6
getirüp37706,813,661,599,7
at61.8916,623,362,2117,2
ba‘zı41.5776,283,041,769,9
âbı41.9895,972,711,698,2
cemî‘i63.6875,702,401,9910,3
gelüp85.0515,672,362,2813,4
ile3623.7695,632,304,7858,3
kerre42.8085,492,211,576,0
üzre1211.8895,041,712,4111,9
niçe77.0565,001,691,826,7
kadar44.2584,911,611,343,5
içinde44.2734,901,601,343,5
bin1112.2674,861,542,189,1
olup1417.2814,721,392,329,8
ederler34.5654,401,090,921,4
cümle1321.1974,320,991,795,0
yedi34.8534,311,000,871,2
yüz712.2724,210,891,222,2
olur36.0124,010,690,660,6
ve72147.9193,990,663,1113,9
sene36.2403,950,640,620,5
andan48.9483,860,540,620,5
ü511.2953,850,520,680,6
olan36.7713,840,520,530,4
kal‘ai37.7333,650,330,360,1
dahi513.1863,620,300,420,2
u617.4343,490,160,250,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“develer” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (104) →
EÇS III 48a … skere kifâyet edüp şehir içre cümle sebîllerin âb-ı hayâtın develer ile bu kuyudan taşırlar.
EÇS IX Y264b … mân olup çöl [ü] çölistân ve sahra-yı rimâlistân içre garîb develer seke seke giderken bir ulu boğaza girdik. 14 sâ‘atde,
EÇS VII 176a … zamân âzâd edüp bir gayrısın dutarlar. Ve cümle arabaların develer çeküp develer ile çift sürüp ekin eküp darı yerler, gayri b …
EÇS IX Y276a … hire vermiş kim Hudâ âlîmdir bu kadar bâr-ı girân ile cümle develer hem gider hem uyur. Ve Allâh şâhiddir, ba‘zı meş‘alciyân gû …
EÇS IX Y276a … er mülûk himmet etse, şâm'dan Mekke'ye gidince ma‘mûr olsa, develer bâr-ı belâ olmayup salt atlı zevk u safâ ederek gidüp gelir …
EÇS IX Y293b … âbâtları da Mısır'dan Süveys'e andan gemi ile Yenbû‘a andan develer ile Medîne'ye gelüp hâneler binâ ederler.
EÇS VIII 189b … arı ol kadar nebâtât u çerâgâh u giyâhâtlardır kim atlar ve develer niçe kerre yüz bin gûne şükûfezâr otlar içinde hayvânâtlar …
EÇS VII 147a … küp konak konak götürürler. Ve cemî‘i Noğay Tatarları çifti develer ile sürüp buğday ve arpa ve darı ekerler. Hattâ develer sığ …
EÇS VII 7b … lâmın esbâb u eskâl ve at ve katırları yerde yatırlardı. Ve develer ve seyishâneler dökündüler içinde gitmeğe başladık, ammâ es …
EÇS IX Y276b … layınca cemî‘i hayvânâta bir hâlet vâkı‘ olup bî-mecâl olan develer pür-mecâl olup ra‘d-vâr gürleyerek atlar kişneyerek bağl ve …