İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

develeri

94
geçiş
34,8
milyonda
3.462.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9137,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,29
EÇS D 0,69

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: develeri) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
katâr76710,488,552,6469,8
ḳatar42110,159,422,0045,1
atları1433610,067,223,72113,2
begendi359,9611,071,7342,4
salma399,9010,221,7337,7
katırları3179,799,311,7333,3
sahâbe3189,789,221,7332,9
kirâ3259,698,751,7330,8
koyunları4939,457,271,9932,6
yaban3599,337,511,7225,4
huccâcın3679,257,331,7224,7
katar3909,066,901,7222,9
katır31998,395,761,7018,1
bırağup34437,524,601,6613,4
ise48197,174,131,8915,4
olduğundan38166,763,721,6010,0
su41.3676,493,391,8111,6
cemî‘i73.6875,922,772,2615,0
ubûr42.7765,512,371,616,7
yetmiş32.2755,372,241,374,6
kadar54.2585,232,081,716,8
niçe87.0565,202,022,1310,4
birer32.6815,152,011,303,8
ederler54.5655,141,971,676,3
cümle2021.1974,941,763,1520,9
her55.9674,761,591,494,4
ile1923.7694,711,522,8415,5
bin912.2674,581,401,866,3
ve81147.9194,160,974,4232,1
andan48.9483,860,680,750,8
var37.6463,670,490,500,3
edüp923.9573,620,430,770,7
yüz412.2723,410,230,290,1
u517.4343,220,040,060,0
üzre311.8893,04-0,14-0,180,0
dahi313.1862,89-0,29-0,390,1
ammâ315.2292,68-0,50-0,720,4
olup317.2812,50-0,68-1,050,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“develeri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (94) →
EÇS III 58a … Temâşâlık nâm bir dere var. Anda niçe yüz âdemlar atları ve develeri ve katır katârlarıyla bi-emrillâhi Te‘âlâ cümle kara taş ol …
EÇS IX Y386a–Y386b … ve taş tekneler ve havz-ı azîmler varise cümle Mısır a‘yânı develeri râviyeleri ile birer nevbet su getirüp mezkûr küpleri pür e …
EÇS VI 104b Hemân cümle gâziyân-ı sâhib-i îmân bu develeri geçüp Kadızâde İbrâhîm Paşa yine çet-a-çet cengde iken cüml …
EÇS X Y157b–Y158a … kaçan Nîl taşdıkda ol sedler üstünden cemî‘i halk atları ve develeri ve çemenderleri ile ubûr ederler. Ve Nîl-i mübârek ol sedle …
EÇS IX Y376b … lmada usret çekilmek mukarrer olduğundan sabâha karîb cümle develeri yükleriyle çökürüp rada ederler.
EÇS X Y442b … mâneti Q 339b koduğumuz bâr-ı sakîlleri ve cümle hecîn ve develeri ve siyâh memlûkleri ve sâyir huddâmlarımız cümle sıhhatde b …
EÇS X Y206b … eks ederler, yorgun argın durgun develeri bırağup yeni kirâ develeri dutarlar ve herkes cümle metâ‘ın satarlar ve herkes devecik …
EÇS X Y414b–Y415a … erinde hâsıl olmuş Y 415a ılgın ve santa ve sac ağacların develeri ile getirüp kal‘ayı ma‘mûr etmeğe me’mûrlardır. Yohsa Rûm k …
EÇS IX Y327b Ve cemî‘i develeri ve hecînleri pür nacag ve tuğ teller ve ardala ve ziller ve …
EÇS IX Y262a … aşa bizzât iç ağaları ile menzil mahalline gelüp yine cümle develeri gerü dönderüp yurd yerinde kalan bî-kes huccâcın bâr [u] bü …