Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 108 | 44,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dişi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| gergerdân | 9 | 40 | 10,95 | 9,44 | 3,00 | 102,1 | |
| boynuzu | 7 | 21 | 10,78 | 10,01 | 2,64 | 85,9 | |
| çenesinde | 6 | 9 | 10,70 | 11,01 | 2,45 | 85,0 | |
| fîl | 14 | 197 | 10,55 | 7,78 | 3,72 | 124,4 | |
| deve | 22 | 548 | 10,10 | 6,96 | 4,65 | 170,0 | |
| erkek | 5 | 43 | 10,07 | 8,49 | 2,23 | 49,5 | |
| dişleri | 5 | 76 | 9,79 | 7,67 | 2,23 | 43,6 | |
| çift | 6 | 116 | 9,77 | 7,32 | 2,43 | 49,3 | |
| çenesinden | 3 | 4 | 9,76 | 11,18 | 1,73 | 43,7 | |
| üst | 4 | 47 | 9,71 | 8,04 | 1,99 | 37,0 | |
| alt | 4 | 53 | 9,66 | 7,87 | 1,99 | 36,0 | |
| balık | 12 | 391 | 9,62 | 6,57 | 3,43 | 86,1 | |
| kelbi | 4 | 70 | 9,52 | 7,47 | 1,99 | 33,7 | |
| buğdayı | 3 | 33 | 9,44 | 8,14 | 1,73 | 28,1 | |
| buğday | 7 | 257 | 9,29 | 6,40 | 2,61 | 48,5 | |
| dânedâr | 3 | 52 | 9,25 | 7,48 | 1,72 | 25,3 | |
| cimâ | 3 | 71 | 9,09 | 7,03 | 1,72 | 23,4 | |
| hurma | 3 | 74 | 9,07 | 6,97 | 1,72 | 23,2 | |
| kelb | 3 | 80 | 9,02 | 6,86 | 1,72 | 22,7 | |
| yükü | 5 | 215 | 8,98 | 6,17 | 2,20 | 33,0 | |
| arslan | 4 | 308 | 8,30 | 5,33 | 1,95 | 21,8 | |
| semmûr | 5 | 432 | 8,24 | 5,16 | 2,17 | 26,1 | |
| araba | 3 | 289 | 7,95 | 5,01 | 1,68 | 15,0 | |
| etdikleri | 3 | 329 | 7,81 | 4,82 | 1,67 | 14,3 | |
| kebîr | 3 | 549 | 7,22 | 4,08 | 1,63 | 11,3 | |
| katl | 3 | 825 | 6,72 | 3,49 | 1,58 | 9,1 | |
| beyâz | 5 | 1.534 | 6,64 | 3,33 | 2,01 | 14,1 | |
| gibi | 9 | 4.605 | 5,97 | 2,60 | 2,50 | 17,4 | |
| birer | 4 | 2.681 | 5,55 | 2,21 | 1,57 | 6,0 | |
| oldu | 4 | 3.361 | 5,24 | 1,88 | 1,46 | 4,6 | |
| yigirmi | 3 | 2.547 | 5,21 | 1,87 | 1,26 | 3,4 | |
| beş | 4 | 3.456 | 5,20 | 1,84 | 1,44 | 4,5 | |
| iki | 10 | 9.417 | 5,10 | 1,72 | 2,20 | 9,9 | |
| olur | 5 | 6.012 | 4,74 | 1,36 | 1,37 | 3,4 | |
| gelüp | 4 | 5.051 | 4,67 | 1,29 | 1,18 | 2,4 | |
| vardır | 6 | 8.568 | 4,50 | 1,12 | 1,32 | 2,8 | |
| ve | 82 | 147.919 | 4,18 | 0,78 | 3,78 | 21,6 | |
| on | 3 | 5.477 | 4,14 | 0,76 | 0,71 | 0,7 | |
| ammâ | 8 | 15.229 | 4,10 | 0,70 | 1,09 | 1,6 | |
| sene | 3 | 6.240 | 3,95 | 0,57 | 0,57 | 0,4 |
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
dişi* ile tüm bağlamlar →“dişi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (109) →| EÇS X Y167b | … . Yaylalarda ve Bursa'da cebel-i Ruhbân'da çokdur. Sarımsak | dişi | gibi diş diş bir beyâz nebâtâtdır. Kurudup havânda sahk edü … |
| EÇS III 43b–44a | … em: Bu nahlin zeyline Hazret-i Meryem gelüp meks etdükde bu | dişi | hurma evvel 44a kurumuş idi. Meryem du‘â edüp ol ân yeşer … |
| EÇS VIII 201a | … hakîri me’mûr edü[p] kal‘a-i dürr-i beyz inşâ etdiğimde ol | dişi | tartmışımdır. Ve bir kaburga kemiği dahi yine kapu üzredir. … |
| EÇS VIII 382a–382b | … cillâtlarda mastûr olduğu minvâl üzre bunda hâsıl olan deve | dişi | buğday Şâm Havrânı'nda olmaz. 382b |
| EÇS X Y254a | Hakîkatü'l-hâl henüz gelüp balık | dişi | ve semmûr dânesi getirmişlerdir. Ve şiddet-i şitâdan yüzler … |
| EÇS VII 63a | … n ve kanı aslâ akmadan bir dâne beyâz üç çatal köklü şâhâne | dişi | çıkarup hemân mezkûr âteş kenârına gelüp mezkûr tanbûra tel … |
| EÇS X Y395a | … çinde bir hâneye kondurup ta‘yînâtımız gönderdi. Ve iki fîl | dişi | hedâyâ verdi, ammâ bir bâr-ı belâ verdi kim her dendân-ı fî … |
| EÇS II 343b | … di. Ammâ hikmet-i Hudâ yine otuz iki dişi vardır. Lâkin iki | dişi | dudaklarından aşağı üst çenesinden sarkmış, iki dişi aşağı … |
| EÇS III 133a–133b | … bin yanına geldikçe bu sakka kuşu anlarla ceng edüp kovarak | dişi | kelbi himâye ederdi. Ammâ kancık kelbin murâdı erkek kelble … |
| EÇS III 121a | … llah ol vücûda ol kadar me’kûlât ile perveriş eder. Ammâ bu | dişi | morinanın hadd ü hasrın Cenâb-ı Bârî bilür. Yavrusu olup an … |