İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dibinde

608
geçiş
225,3
milyonda
497.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi604246,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,45
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dibinde) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tuna’ya3023110,196,175,40201,6
mahlût4368310,095,136,37225,0
bayır211869,765,974,51134,9
kal‘ası652.6849,343,757,46219,5
kapusu492.1479,193,666,45159,9
alayköşkü10428,987,053,1480,4
kayalar132918,894,633,4659,1
ca‘ber9248,877,702,9982,0
nehri784.9858,843,127,81201,0
dağı112638,694,543,1748,6
munsab91298,645,272,9248,9
kapu167148,633,643,6851,6
minber8698,606,012,7851,8
kullesi102668,554,383,0142,1
alemi81148,505,282,7643,6
karadeniz’e81218,495,202,7542,6
dîvârı124868,493,783,2140,8
kayası81228,495,182,7542,5
belgrad81318,475,082,7441,3
kal‘a534.5578,392,696,15108,9
munsabb7828,385,572,5940,9
deryâya104108,333,762,9333,8
akdeniz’e71098,325,152,5736,9
yaylası71338,274,872,5634,1
dağlarından93858,213,702,7729,7
bâbı149788,182,993,2733,7
bahri128048,123,053,0529,8
dîvâr72348,094,052,4926,4
cereyân161.3568,062,713,3933,2
sava’ya5278,016,682,2137,4
kenârında151.3477,972,633,2529,6
kûhı121.0037,932,732,9425,2
evli62087,914,002,3022,2
sava5777,905,172,1726,4
cebeli107657,902,862,7322,5
kayalı62227,893,912,2921,4
aşağı161.6357,872,443,2628,2
azak62457,853,762,2720,3
mezkûr171.8287,842,373,3228,5
tuna108267,842,752,6921,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dibinde” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (608) →
EÇS X Y86b Bâb-ı İbâde: Garba nâzır bir tahta kapudur. Dibinde câmi‘-i Veled İbâde kırk sütûn üzre tahtânî ve bir minâreli …
EÇS I 38b–39a … sı olmak ile cümle müsâfirîn-i tüccâr-ı ehl-i bihâr ol kapu dibinde rek‘ateyn salât-ı hâcet kılup ellerin kapu tahtasına sürüp …
EÇS VII 177a … da ılgar ile giderek "Kûh-ı Kâf eteklerinde Sedd-i İskender dibinde ka‘bemize varup yüz süreriz" dediler. Hakîr bunlara ka‘bele …
EÇS IX Y105a … cem‘iyyet-i kübrâdır. Mezkûr Penç Hasan ziyâretgâh-ı azîmi dibinde bir dıraht-ı kavak vardır. Ammâ içi boşdur ve otuz atlı sığ …
EÇS III 58b … şitâda ba‘zı Türkmân Etrâkleri içinde meştâ eder. Bu kal‘a dibinde gemiler ile Furâd'ı karşu geçüp Mar‘aş hâkinde,
EÇS IX Y152a … şarkında kazâ-i Kusun ve Tarsûs şimâlinde Bulgar(?) yaylası dibinde kazâ-i Ulaş ve Tarsûs garbında kazâ-i Gökcelü ve Tırmır kal …
EÇS VI 39b … edüp Sofya şehrinin cânib-i şarkîsinde Ken‘ân Paşa çiftliği dibinde haşeb cisir altından güzer edüp cânib-i şimâle Sofya sahrâl …
EÇS IX Y106b … urbunda bir küçük hammâm nev-binâ oldu. Ve bu varoşda kal‘a dibinde fevkânî mahkeme köşesinden tâ Yeni câmi‘e varınca üç sokak …
EÇS II 291a–291b … ismine (---) derler. Kal‘anın aşağı tarafında kal‘a dîvârı dibinde üstâd bir demir kafes inşâ etmiş, mezkûr nehr anda dâhil ol …
EÇS IV 218a … geçüp iner, Hasankeyfâ ve Cizre ve Musul ve Bağdâd ve Kurna dibinde yine nehr-i Furât'a rîzân olur. Bu kerre Diyârbekir'den cis …