İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dibine

97
geçiş
35,9
milyonda
3.359.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9538,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,33
EÇS D 0,81

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dibine) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
alayköşkü4429,888,371,9938,9
gelsin4669,657,721,9935,1
vardıkda62429,186,432,4241,8
yayla3829,106,991,7223,2
vâkı73758,926,022,6044,8
kayası31228,816,421,7120,8
resûlullâh31618,576,021,7119,2
geldikde64468,505,552,4034,5
bayır31868,445,811,7018,3
vâki91.1217,924,802,8942,7
dek44887,814,831,9319,1
varup91.2377,794,662,8841,0
olmuş111.8247,554,393,1646,2
sancağı49606,953,861,8614,0
kal‘a164.5576,823,613,6751,0
gelüp115.0516,132,922,8825,6
çıkup31.4156,022,881,506,8
tâ52.6735,892,701,8910,3
deyüp31.9715,572,401,405,1
sâ‘at32.1975,422,251,374,6
hudâ32.5825,202,011,303,9
kal‘ası32.6845,141,961,293,7
cânibi45.6464,511,301,192,5
şehri45.6784,501,291,182,4
kal‘ai57.7334,391,171,242,6
iki69.4174,371,151,343,0
olan46.7714,251,041,031,7
üç37.1633,760,540,540,4
olup617.2813,500,270,420,2
edüp823.9573,450,220,390,2
yüz412.2723,410,180,240,1
dahi413.1863,300,080,100,0
ammâ415.2293,10-0,13-0,190,0
üzre311.8893,04-0,19-0,240,1
cümle421.1972,62-0,61-1,050,8
ile423.7692,46-0,77-1,421,4
ve10147.9191,15-2,09-10,2937,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (97) →
EÇS X Y128b … mış göz kemerler ile iç kal‘aya gelen sulardandır. İç kal‘a dibine gelüp andan dollâblar ile şeb [u] rûz çekilüp azîm su hazîn …
EÇS VI 58a … ar. Cihân-ârâ bir nev-cüvân iken dâr-ı cihândan gidüp kal‘a dibine karîb bir suffe üzre medfûndur. (---) Bu,
EÇS VI 126b Dibine varup gördük, bir kal‘a-i sedd-i İskender'dir kim cemî‘i eb …
EÇS IX Y63a–Y63b … saldır. Lengeri batı cânibine bırağup Y 63b koltuğu kal‘a dibine bağlaya. Ammâ dere içi olmağile gâhîce sağanağı eksik değil …
EÇS VI 4a … edüp kal‘a beklerlerdi. Biz dahi ol mahalde tarpadak kal‘a dibine vara düşdük.
EÇS VI 53a Eşkâl-i şehri: Bir bayır dibine vâkı‘ olmuş kıble tarafı tâ kasaba-i İslimye'ye varır sahrâ …
EÇS IX Y268b … iliriz nehr-i Murâd taşup bu sahrâyı deryâ edüp tâ bu kal‘a dibine geldi" deyü hikâye eylediler ve sahîhdir. Hattâ hakîr şâm'd …
EÇS V 65b … e girüp mezkûr gemi direklerin Tuna'nın iki tarafından Tuna dibine çırpı ile hemvâr kaka kaka karşu tarafdan ve beri tarafdan …
EÇS VIII 243b Ve şehri Hünkâr yaylağı dibine vâki‘ olup cümlesi 800 aded kârgîr ve kiremit örtü[lü] bâğl …
EÇS V 136b … ındaşımın mürtedd olan bölükbaşısı imiş. Başın kesüp minber dibine bırakdım. Ol vâkı‘a budur. İnşâ’allâh Seydî karındaşım dahi …