İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dicle

54
geçiş
20,0
milyonda
5.707.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5422,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,48

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
furât’da71311,7411,722,64104,5
furât1715211,409,454,12191,4
mâbeynindeki32310,329,671,7334,7
tikrit33210,169,191,7332,6
cezîrei219089,487,174,55168,7
cezîresi31438,967,031,7223,4
cezîre42548,736,621,9828,9
mâbeyninde65778,286,022,4138,4
nehri304.9857,615,235,33161,4
hâkinde38856,714,401,6512,6
olunan39996,544,231,6411,9
varınca31.1386,374,041,6311,2
cereyân31.3566,123,791,6110,2
vü31.5725,923,581,599,4
derler64.1235,563,182,1815,9
ya‘nî32.2515,413,061,527,5
kal‘ai67.7334,662,281,949,5
cânibi45.6464,522,151,555,7
içinde34.2734,512,131,344,3
içre35.3244,191,821,243,3
olan36.7713,851,471,112,3
ammâ515.2293,421,041,152,1
ve36147.9192,990,602,055,9
ile523.7692,780,390,530,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dicle” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (54) →
EÇS V 2a Cezîre-i Dicle ve Furât'da Sincâr ve Musul mâbeyninde bir kal‘a-i atîkdir, …
EÇS IV 209b … nehr-i Dicle yine nehr-i Şattu'l-Arab'dır. Ammâ bu Cezîre-i Dicle içinde cümle yüz yetmiş altı pâre imâr ve mükellef kal‘ası …
EÇS IV 210b Evvelâ hudûd-ı Ermenîstân'da Cezîre-i Dicle içinde Şatt'a iki menzil karîb bir çölistânda evc-i âsumâna …
EÇS IX Y332b … r. Cânib-i şarkda on merhale yer Nehrü'l-Kâ‘a varınca ya‘nî Dicle ırmağına varınca Lahsa ve Basra ile hem-hudûddur.
EÇS IV 208b … en add olunur, zîrâ Furât ile nehr-i Şat mâbeynine cezîre-i Dicle add olunur. Âb [u] hevâsınun letâfetinden halkı gâyet zekî …
EÇS III 58b Nehr-i Dicle kim Şattü'l-Arab'dır. Furât ile Dicle cezîresinde bir ma‘mûr câmi‘li ve hân [u] hammâmlı ve çârsû …
EÇS IV 385a … i Kefirsusa, Şatt'ın cânib-i garbında Cezîre hâki hudûdunda Dicle ve Furât'da vâki‘ olmuşdur. Bağı ve bâğçesi vardır ve Musul …
EÇS IV 406b … bân-ı uryân-ı Mavâl nehr-i Sersâr derler. Bu nehir cezîre-i Dicle içre cereyân ederek şehr-i Beledü'l-Hatîb-i Vustâ'ya ve hâk …
EÇS IV 209b … a kalup biz yine refîklerimiz ile Şatt-ı Furât mâbeynindeki Dicle cezîresi ta‘bîr etdikleri cezîre içre kıbleye (---) sâ‘atde …
EÇS IV 405b … dü sâkin olurlar. Bir şehr-i Hatîb-i Evsat yine bu cezîre-i Dicle vü Fırat'da nehr-i Furât sâhilinde harâbdır.