İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dilîr

105
geçiş
38,9
milyonda
3.120.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10542,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,74

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
vezîri7398411,107,908,51665,7
şecî1522510,547,743,85132,4
paşayı1843310,107,064,21141,6
şîri54610,088,452,2349,2
âsafı5759,837,742,2344,1
hüsrev51379,406,872,2237,9
hemedân3898,996,761,7222,3
tedbîr3898,996,761,7222,3
fâzıl31158,806,391,7120,7
fermânı52738,765,882,2031,0
aldı42418,575,741,9624,0
hüseyin59257,314,122,1119,2
serdârı49286,993,791,8613,6
paşa’ya38646,663,481,589,0
imiş51.6476,553,292,0113,8
böyle51.8346,403,131,9812,9
gâzî31.2456,192,951,517,1
ibrâhîm31.3386,092,851,496,7
alî41.8996,032,761,708,5
ahmed52.4915,982,691,8910,2
hemân73.8655,852,542,1913,1
sâhibi31.6905,782,511,435,5
mısır32.2875,362,081,324,1
ü1411.2955,331,992,8017,9
paşa99.4784,941,612,028,0
gelüp45.0514,671,351,212,6
sultân34.1934,521,200,981,6
sene46.2404,371,041,031,7
yedi34.8534,310,990,861,1
u817.4343,900,560,911,1
üzre411.8893,450,110,150,0
aded39.0463,430,090,110,0
edüp723.9573,25-0,09-0,170,0
ile623.7693,04-0,30-0,570,3
bin312.2672,99-0,35-0,470,2
olup417.2812,91-0,43-0,690,4
ammâ315.2292,68-0,66-1,010,7
ve27147.9192,58-0,77-3,679,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dilîr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (105) →
EÇS IX Y265b–Y266a "Vallâhi biz dağ âdemîsiyiz. Böyle bir vezîr-i dilîr huzûruna varmağa havf ederim. Zirâ yedi kerre Osmânlı (---) …
EÇS VI 123a … İçine girüp mahpûs olanın aklı ve cânı gider. Hattâ vezîr-i dilîr Gâzî Hüseyin Paşa bu zindânı açup kemendleri dollâblar ile …
EÇS VI 173a … âlem-penâh bu mertebe haste-hâl olunca hemân ol ân vezîr-i dilîr "Pâdişâhım böyle fermân etdi" deyü kâmil kırk bin nâmdâr yi …
EÇS I 85a Varadı aldı adûdan Alî Paşa-yı dilîr. / Sene (---).
EÇS III 171b … Selîm-i Sânî'ye ve Murâd Hân-ı Sâlîs'e irişmiş bir vezîr-i dilîr emiş kim câmi‘inden bellidir. Şehrin tâ vasatında bir mürte …
EÇS I 27a … Uzun Hasan cenginde hayli şecâ‘ati zâhir olmuş bir vezîr-i dilîr idi. Topkapusu'ndan küffâra bir top atdırmaz oldu.
EÇS VII 22a … beyân-ı isâbet-i re’y [ü] tedbîr-i ahsen-i fermân-ı vezîr-i dilîr
EÇS II 336a … y kabîlesinden Çerkeziyyü'l-asl yarar ve nâmdâr ve şecî‘ ve dilîr bir mîr-livâ idi. Şam-ı Tarabulus hâkinde ekseriyyâ Hama ve …
EÇS IV 370a … n hâkimine hibe eyledi. Ba‘dehû sene 1040 târîhinde Vezîr-i dilîr Hüsrev Paşa'ya Lur Hâkimi Hüseyin Hân bu kal‘a-i Havâra'nın …
EÇS V 18b … iç mehterleri hıfz [u] hırâsetiçün ta‘yîn eyledi ve vezîr-i dilîr birbirleriyle musâhebet eyledi. Esnâ-yı kelâmda,