İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dilde*

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
104
geçiş
38,5
milyonda
2
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9639,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,69
EÇS D 0,92

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dilden) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gönülden375212,9211,176,08537,4
derûnı801.03611,177,978,91738,5
ağız82311,0110,142,8399,7
kelime51410,4410,182,2362,6
ḫaber66110,228,322,4457,9
cân421.15410,106,886,43321,1
bendei389,7810,251,7337,9
ḳaç4469,778,141,9937,5
cânı31638,525,901,7018,7
guzât32258,225,431,6916,8
allâh78007,994,832,5533,4
muhammedî34367,514,481,6512,9
edince35247,294,211,6411,9
kerre102.8086,813,532,8930,8
cenâbı37876,793,631,599,6
etdikde38336,713,551,589,3
cümlesi38626,673,501,589,1
u4017.4346,222,905,4792,9
deyüp41.9715,982,721,708,3
hemân73.8655,852,552,2013,2
dahi1013.1864,621,301,886,2
deyü46.0074,421,111,071,9
olup1017.2814,240,911,483,3
cümle1121.1974,080,751,352,5
edüp1223.9574,030,701,332,4
ammâ515.2293,420,090,140,0
paşa39.4783,360,040,040,0
ve43147.9193,25-0,08-0,400,2
ü311.2953,11-0,22-0,280,1
ile623.7693,04-0,29-0,540,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (104) →
EÇS V 123a … dahi derûnlarına taşra varoşun ateşleri te’sîr edüp derûn-ı dilden cenge âhenk etmeğe cidd ü ihtimâm edüp ol gün ol gece kal‘a …
EÇS I 37b … â’im olup du‘âya âğâze edüp cemî‘i ümmet-i Muhammed derûn-ı dilden "âmîn" deyüp ba‘de'd-du‘â ve's-senâ cümle ibâdullâh Ayasofy …
EÇS IX Y3a … çarh-ı bûkalemûnun elinde ciğerim döne döne kebâb ve hûn-ı dilden kabağım pür-şerâb olmuşdur. Beyt:
EÇS VI 20b–21a … de cem‘ olup cümle guzât bir ağızdan ve bir uğurdan derûn-ı dilden ve cân [u] gönülden Allâh Allâh sadâsına rehâ buldurup cüml …
EÇS VI 125a … d aded re’s küheylân-ı Benî Hilâl, anların endîşe-i hâmları dilde câygîr oldu.
EÇS VIII 287b … fdan dahi bunlar ve bir tarafdan Katırcızâde askeri derûn-ı dilden küffâra eyle bir tîğ-ı âteş-tâb ururlar kim vakt-i çâştdan …
EÇS III 32a–32b … eyü bırağınca hemân Çarhacı Mehemmed Paşa efendimiz derûn-ı dilden cümle askeriyle bir ağızdan "Allah Allah" deyüp iki asker b …
EÇS VII 20a … eri ve cümle papasları kılıçdan geçirüp cümle guzât derûn-ı dilden ve cân u gönülden sadâ-yı Allâh Allâh'a rehâ buldurup küffâ …
EÇS IX Y13b … î batnı'ş-şâ‘ir" dir. Ve hamd-i Hudâ ser-rişte dahi elde ve dilde
EÇS VII 20a Guzât-ı muvahhidîn dahi derûn-ı dilden ve cân [u] gönülden Allâh deyüp aç kurd koyuna girir gibi v …