İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dile*

45 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
157
geçiş
58,2
milyonda
45
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı451.387,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11245,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,74
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: diledi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
özür112410,969,943,31135,8
dervîşe71010,4210,552,6495,2
benden6549,867,902,4454,5
ḥācet449,6711,072,0061,4
özürler499,629,902,0049,0
delü61059,556,942,4346,2
şeyhi72009,336,232,6146,9
dervîşân51039,306,702,2136,8
biŋde339,2611,071,7346,0
helâllık339,2611,071,7346,0
perverdigâr’dan349,2510,651,7341,5
aḳın3119,199,191,7333,2
taklîdi3189,138,481,7329,8
sürdi3199,138,411,7329,5
ayğır3249,098,071,7328,0
can4869,086,641,9829,1
biŋ3438,947,231,7224,3
görmemiş3458,937,161,7224,0
bayındır3688,776,571,7121,5
dedükde3708,766,521,7121,3
pes3728,756,481,7121,2
daḫı41508,745,841,9724,6
oldı41648,675,711,9623,9
senden3858,676,241,7120,2
ḳız41788,615,591,9623,3
ḳul31008,586,011,7119,2
kimisi31058,555,941,7018,9
amân75138,424,872,5633,9
ḳazan42368,385,191,9521,1
aydur65228,184,632,3527,1
benim76538,154,532,5330,6
oğul32707,854,581,6613,3
didi55637,834,252,1220,1
kaldı44217,834,351,9016,6
eyitdi33287,664,301,6412,2
kabûl33817,514,081,6311,4
sana33917,494,041,6311,2
pâdişâhı45867,463,871,8614,1
dede34087,443,981,6211,0
paşayı34337,383,901,6210,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (157) →
EÇS IV 310b … a Türkmanı lisânı üzre, "Harada idin, pes men neylerem, men diledigim edermen, heze nelisemen." yemînleri, "Güzelce Şâh başiyçün …
EÇS I 17b … . Ve ardında cânib-i garba nâzır, elinde kas‘aları ile niçe dilenci sûretinde pâdişâhlar etmiş kim kullarından, vüzerâ ve re‘ây …
EÇS VI 93a "Dilerim kim Üstürgonlu belâsına uğrayasın" deyü beddu‘â ederler. Tâ …
EÇS I 157a Tâ’ife-i fukarâ-i dilenciyân: Nefer 7000, âye[t]: Arapça nass-ı kâtı‘ına mazhar olmuş …
EÇS IX Y244a … er! Bilmedim, seni urdum. Hele dervîşe dervîşân" deyüp özür diledi. Hâlâ fukarâlar mâbeyninde dervîşe dervîşân deyü özür dilem …
EÇS IX Y383b "İlâhi sen Pâdişâh-ı Perverdigâr'dan dilerim kim bizi bu çölde böyle sergerdân etmeğe sebeb olanı âhir n …
EÇS VI 6a … Osmân'ın ru‘b u bîminden bî-amân kalup amân dilediler, ammâ dilekleri kabûl olmayup niçe bini esîr-i bend-i belâ olup mâl-ı ganâ’ …
DK III 59 ḳız ḳardaşını dileyeni öldürür bāri bayındır ḫanun tavlasından iki şahbaz yügrük a …
EÇS IV 231b … dânında niçe bin âdem şinâverlik edüp kimi birbirinden amân dileyüp birbirin kucaklamış, kimisi nerdübân kademlerinde kat-ender …
EÇS II 332b teti yavû biçuvu hatme gağa biçuvu coho / dilerim Hak seni taş eylesin oğlan sığır