İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

diler*

10 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
52
geçiş
19,3
milyonda
10
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı11339,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4116,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,58
EÇS D 0,81

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dilerim) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
perverdigâr’dan3410,7812,251,7348,2
benden3549,868,491,7329,5
ḳul31009,347,601,7225,8
benim76538,356,122,6145,8
sana33917,795,641,7017,6
pâdişâhı45867,685,471,9522,6
paşayı34337,665,491,6917,0
altun41.1496,774,501,9117,3
olmak31.0706,454,181,6411,8
ana31.1036,414,141,6311,6
ki62.4266,314,002,3022,1
deyü36.0074,021,701,202,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (52) →
EÇS VI 93a "Dilerim kim Üstürgonlu belâsına uğrayasın" deyü beddu‘â ederler. Tâ …
EÇS IX Y383b "İlâhi sen Pâdişâh-ı Perverdigâr'dan dilerim kim bizi bu çölde böyle sergerdân etmeğe sebeb olanı âhir n …
EÇS II 332b teti yavû biçuvu hatme gağa biçuvu coho / dilerim Hak seni taş eylesin oğlan sığır
EÇS X Y404a … rın dahi bî-hisâb eyle. Lâkin sen Pâdişâh-ı Perverdigâr'dan dilerim ki benim avret yerim mekşûf olup setr eylemeyüp güldüğiyçün …
DK III 165 … irlü otaḳ-mı dilersin ḳul ḳaravaş-mı dilersin altun aḳça-mı dilersin vireyim didi beyrek aydur
EÇS IV 266a … yokdur. İdegeldiğin ihsândır. Yine Sen Pâdişâh-ı Bîçûn'dan dilerim ki yine Ahmed'in ricâsın kabûl edüp bu kadar kavmi yerindir …
DK III 165 … z didi böyle digeç ḳazan big aydur mere delü ozan menden ne dilersin çetirlü otaḳ-mı dilersin ḳul ḳaravaş-mı dilersin altun aḳça …
EÇS I 195a "Dilen benden ne dilersiz" der, anlar eydir:
EÇS VI 134b "Bir kerre biz de şu kal‘aya sarılalım, tâ ki acâ’ib görün, dilerse kırılalım, hemân şu kal‘ayı size alıverelim" dediklerinde h …
EÇS X Y100a … ahi halâs oldum. Şimden sonra bu mâl-ı Kârûn sana kaldı. Ne dilersen eyle" der.