Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 7 | 215,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 57 | 23,3 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dili) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| çevük | 5 | 5 | 11,21 | 12,36 | 2,24 | 85,7 | |
| külüg | 5 | 33 | 10,72 | 9,64 | 2,23 | 57,7 | |
| ozan | 5 | 49 | 10,50 | 9,07 | 2,23 | 53,5 | |
| uşşâkı | 4 | 30 | 10,45 | 9,46 | 2,00 | 45,0 | |
| gekbiziye | 3 | 7 | 10,44 | 11,14 | 1,73 | 41,9 | |
| bâzı | 3 | 13 | 10,32 | 10,25 | 1,73 | 37,4 | |
| çeşmesârı | 5 | 66 | 10,30 | 8,64 | 2,23 | 50,4 | |
| ecelden | 3 | 20 | 10,19 | 9,63 | 1,73 | 34,5 | |
| âşıkı | 3 | 49 | 9,76 | 8,33 | 1,73 | 28,9 | |
| ayağı | 5 | 149 | 9,59 | 7,47 | 2,22 | 42,0 | |
| dil | 3 | 225 | 8,41 | 6,13 | 1,71 | 19,7 | |
| cân | 7 | 1.154 | 7,56 | 5,00 | 2,56 | 35,1 | |
| at | 5 | 1.891 | 6,39 | 3,80 | 2,08 | 17,1 | |
| olur | 7 | 6.012 | 5,24 | 2,62 | 2,21 | 13,8 | |
| hânı | 3 | 2.543 | 5,24 | 2,64 | 1,45 | 5,9 | |
| gibi | 4 | 4.605 | 4,81 | 2,19 | 1,56 | 5,9 | |
| var | 6 | 7.646 | 4,67 | 2,05 | 1,86 | 8,0 | |
| aded | 5 | 9.046 | 4,17 | 1,54 | 1,47 | 4,1 | |
| edüp | 8 | 23.957 | 3,45 | 0,82 | 1,22 | 2,2 | |
| ammâ | 5 | 15.229 | 3,42 | 0,79 | 0,94 | 1,3 | |
| olup | 5 | 17.281 | 3,24 | 0,61 | 0,77 | 0,8 | |
| u | 5 | 17.434 | 3,23 | 0,60 | 0,76 | 0,8 | |
| ile | 3 | 23.769 | 2,04 | -0,59 | -0,87 | 0,6 | |
| ve | 14 | 147.919 | 1,63 | -1,00 | -3,76 | 9,1 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
dili* ile tüm bağlamlar →“dili” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (64) →| DK I 72 | … lere ıṣmarlayup dirse ḫandan ṣaḳladılar at ayaġı külüg ozan | dili | çevük olur |
| EÇS IX Y177a | … arı çim-ender-cim ve ham-ender-ham mergûle mergûle sarkıdup | dil-i | uşşâkı zülüfleri şebekesiyle sayd ederler. Ne‘ûzübillâh dâm … |
| EÇS X Y244b–Y245a | … iş, diline mîl girüp, andan dilberler müştak olsun, deyü ol | dili | keserler imiş, azîm düğün olur. |
| DK VI 14 | … alsun yoḫsa ivdeki ḳıza rāżı olsun didi at ayaġı külüg ozan | dili | çevük olur |
| EÇS IV 266a | Ve | dili | getiren Alî Hân'a va‘d etdiği üzre yüz altun verdi ve gerüy … |
| EÇS X Y240a | … ânında esrâr-hârlara kâse kâse bey‘ edüp nûş edenin esrâr-ı | dili | ayân u beyân olur. Ve, |
| EÇS IX Y78b | … ] işret ederlermiş. Hâlâ şükûfelerinin râyihasından meşâm-ı | dil-i | cân hayât-ı câvidân bulur, cihân-nümâ bir kûh-ı bâlâdır kim … |
| EÇS VII 94b | Bu mahalde hakîr müşâhede etdim ki balığın | dili | yokdur, zîrâ İslâmbol peremesi ve kayıkları kadar müteferri … |
| EÇS X Y290b–Y291a | … araf taraf işve ve cünbüşler edüp geysûlarının fitîlelerine | dil-i | âşıkı kayd edüp ol dâm ile sayd ederler. Ve bir tarafda gay … |
| EÇS X Y415a–Y415b | … -ı gülfâm reftârı güftârı şîvekâr bintânlar var kim herbiri | dil-i | âşıkı mecrûh edüp nigerân ederler, sübhâne'l-Hallâk el-Bâkî … |