İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

diller

211
geçiş
78,2
milyonda
1.545.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi21186,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,94

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ta‘bîr14063012,418,4711,801.410,6
kalemler316311,869,625,56370,7
kalemlerle273311,8210,355,19367,5
olunmaz5540511,517,767,38491,9
tavsîf2426210,707,194,87194,3
kelle92269,405,992,9557,4
kâsırdır71439,346,292,6147,6
vasfında61109,266,452,4242,1
ziyâfeti71739,226,022,6044,9
mürde4299,097,781,9935,8
dilleri4369,057,471,9933,9
kelleler4528,966,941,9830,9
teşne358,839,911,7337,5
evsâfında3598,516,341,7120,6
midhatinde3648,486,231,7120,1
târîhini41568,485,361,9522,0
girmişdir3668,476,181,7119,9
ta‘rîf31408,135,101,6815,4
baş76967,984,012,4825,8
olmaz54927,864,022,1018,6
dil32257,824,411,6512,7
ile15923.7697,763,4211,43478,9
olmuşdur111.8507,453,252,9730,0
yerler33657,423,721,609,9
tüfeng33837,373,651,599,7
etmişlerdir34147,303,531,589,2
muhammedî34367,253,461,579,0
dediler46707,223,251,7910,9
etmişdir61.2107,112,992,1414,4
etmiş48656,932,891,739,1
var297.6466,922,604,5056,5
tarafından49006,882,831,728,8
olundu38766,502,451,425,3
ü3111.2956,462,134,3044,2
imiş51.6476,462,281,787,9
âlî39446,412,341,394,9
tahrîr83.0266,342,082,1610,9
eyle52.2536,061,831,615,5
ehli41.7916,031,841,444,4
oldu73.3616,001,741,857,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“diller” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (211) →
EÇS I 68a … na Sâm-ı Nerîmân-vâr bir alay-ı azîm ile dâhil olmuşdur kim diller ile ta‘bîr ü tahrîri mümkün değildir.
EÇS I 117a … ddir. Her gelen şu‘arâ esede münâsib ebyâtlar yazmışlardır. Diller ile tavsîf olunmaz. Ve dahi niçe bin kıt‘a ebyât [u] eş‘âr …
EÇS IV 187a 74. Papşin hânında hân tarafından diller tutulup askere alâmetler verildiği.
EÇS I 215b … kâr olmayup bir alay tertîbi gulgulesi, velvelesi oldu kim diller ile ta‘bîr ve kalemlerle tahrîr olmak mümkün değildir. Anca …
EÇS I 59b … adlinde ol kadar emn [ü] emân ve ma‘mûr [u] âbâdân oldu kim diller ile ta‘bîr olunmaz. Hattâ cümleden hayrât-ı azîminin biri A …
EÇS VIII 334a … binâları hûb ve mahbûb u mahbûbeleri merğûb cüvânları olup diller ile ta‘bîr ve kalemlerle tahrîr olunmaz.
EÇS X Y103a … cedîd ü ra‘nâ ve fevkânîdir. Mihrâb u minberin ta‘rîf etsek diller ile ta‘bîr ü tavsîfi mümkin değildir. Ve minâre-i zîbâsı ke …
EÇS IV 343b–344a … Kabr-i İmâm budur." deyü bir kubbe-i pür-envâr etmişdir kim diller ile ta‘bîr ü tavsîf olmazdır. Ve bir imâret ü medrese binâ …
EÇS IX Y380b … iki makâmdır. Bu cümle makâmları eyle tezyîn eylemişler kim diller ile ta‘bîr ve kalemlerle tahrîr olunmaz.
EÇS II 306b–307a … rup ol hıyâbân [u] kûyâhda bir ziyâfet-i it‘âm etmişdir kim diller ile ta‘bîr olunmaz. Bu cây-ı teferrücgâhda dahi beş tümen A …