İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dimez*

7 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
15
geçiş
5,6
milyonda
7
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı12369,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,59
EÇS D 0,29

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dimez) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳarğaram4412,7514,462,0080,3
göyine3312,4214,461,7360,2
olsaŋ32011,4611,721,7343,3
digil44011,2211,132,0054,3
ḳazan32368,618,161,7328,1
didi35637,416,901,7222,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (15) →
DK IV 58 … ir oġula yā rab noldı yaluŋuz oġul ḫaberin ḳazan digil maŋa dimez olsaŋ yana yana ḳarġaram a ḳazan saŋa didi bir daḫı ṣoylamı …
DK XI 43 … imişem ḫan ḳazan oġlı imişem mere ḳavat ḳızı mum maŋa niçün dimez-idüŋ ana ḥaḳḳı taŋrı ḥaḳḳı degül-imiş-ise ḳara polad uz ḳılıcum …
DK IV 8 babam saŋa didi dimez olur-iseŋ ḳalḳubanı yirümden men ṭururam ḳara gözlü yigitle …
EÇS V 160b … u işden dönmezler ve pâdişâhıma hayır du‘âdan gayrı bir şey dimezler" der idi.
DK IV 60 … ġulı güç-ile buldum yaluŋuz oġul ḫaberin a ḳazan digil maŋa dimez olsaŋ yana göyine ḳarġaram ḳazan saŋa didi bir daḫı ṣoylamı …
EÇS V 106b … dükde başımız açup tapınup ta‘zîm edüp geçeriz. Yohsa Tanrı dimeziz. Bu ne sözdür?" deyü cevâb edüp eydir:
DK XI 44 … kāfire varasın kendüzüŋi urasın helāk olasın anuŋ-içün saŋa dimez-idüm canum oġul didi amma 'emmiŋe adam ṣal gelsün
DK II 25 … iki ḳardaşı oḫa düşdi şehid oldı çobanuŋ ṭaşı dükendi ḳoyun dimez kiçi dimez ṣapanınuŋ ayasına ḳor atar kāfiri yıḳar kāfirüŋ …
DK IX 28 … oḫ ṭoḫınsa inlemez idüŋ kişi ḳoynında yatan ḥalalına sırrın dimez-mi olur nedür ḥaluŋ didi begil aydur
DK Muk. 8 gider gördüm dimez kül depeçük olmaz güyegü oġul olmaz ḳara eşek başına uyan u …