Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 8 | 246,6 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 295 | 120,5 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dir) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ditreyüp | 82 | 51 | 12,89 | 10,81 | 9,05 | 1.153,3 | |
| âsumân | 63 | 67 | 12,45 | 10,03 | 7,93 | 855,2 | |
| zemîn | 88 | 268 | 12,30 | 8,51 | 9,36 | 898,9 | |
| hazân | 33 | 30 | 11,67 | 10,26 | 5,74 | 463,4 | |
| ditredi | 23 | 13 | 11,22 | 10,94 | 4,79 | 322,9 | |
| berki | 27 | 85 | 11,15 | 8,47 | 5,18 | 272,9 | |
| âsımân | 20 | 11 | 11,03 | 10,98 | 4,47 | 280,8 | |
| ditrer | 18 | 13 | 10,87 | 10,59 | 4,24 | 252,7 | |
| bergi | 8 | 19 | 9,67 | 8,87 | 2,82 | 86,4 | |
| tesmiyesi | 11 | 177 | 9,55 | 6,11 | 3,27 | 72,3 | |
| sâ‘ikasından | 5 | 12 | 9,02 | 8,86 | 2,23 | 53,9 | |
| ditredim | 4 | 2 | 8,75 | 11,12 | 2,00 | 56,1 | |
| memâliki | 6 | 158 | 8,74 | 5,40 | 2,39 | 33,4 | |
| nehârı | 5 | 108 | 8,64 | 5,69 | 2,19 | 29,9 | |
| ismi | 9 | 445 | 8,62 | 4,49 | 2,87 | 39,1 | |
| topı | 6 | 201 | 8,61 | 5,05 | 2,38 | 30,6 | |
| bânîsi | 10 | 566 | 8,56 | 4,30 | 3,00 | 40,8 | |
| orduyı | 7 | 349 | 8,46 | 4,48 | 2,53 | 30,3 | |
| vücûdu | 4 | 101 | 8,34 | 5,46 | 1,95 | 22,6 | |
| ditrerdi | 3 | 3 | 8,33 | 10,12 | 1,73 | 42,1 | |
| mârâ | 3 | 5 | 8,32 | 9,38 | 1,73 | 35,4 | |
| freng’de | 3 | 15 | 8,27 | 7,80 | 1,72 | 27,1 | |
| tûlı | 4 | 126 | 8,26 | 5,14 | 1,94 | 20,9 | |
| vechi | 5 | 237 | 8,25 | 4,55 | 2,14 | 22,1 | |
| arz | 6 | 347 | 8,24 | 4,27 | 2,32 | 24,2 | |
| lisânı | 16 | 1.432 | 8,24 | 3,64 | 3,68 | 51,5 | |
| edîmi | 4 | 139 | 8,21 | 5,00 | 1,94 | 20,1 | |
| beledi | 5 | 269 | 8,16 | 4,37 | 2,13 | 20,9 | |
| islâm’da | 3 | 72 | 8,03 | 5,54 | 1,69 | 17,3 | |
| latin’de | 3 | 74 | 8,03 | 5,50 | 1,69 | 17,1 | |
| gibi | 39 | 4.605 | 8,02 | 3,24 | 5,58 | 106,0 | |
| sebebi | 6 | 466 | 8,00 | 3,84 | 2,28 | 20,9 | |
| bekavli | 4 | 224 | 7,96 | 4,31 | 1,90 | 16,4 | |
| murgı | 3 | 93 | 7,96 | 5,17 | 1,68 | 15,7 | |
| tîmârı | 3 | 94 | 7,95 | 5,15 | 1,68 | 15,7 | |
| kabri | 9 | 890 | 7,95 | 3,49 | 2,73 | 27,3 | |
| ten | 3 | 127 | 7,84 | 4,72 | 1,67 | 13,9 | |
| pîrleri | 5 | 438 | 7,79 | 3,67 | 2,06 | 16,3 | |
| müverrihânı | 3 | 161 | 7,73 | 4,37 | 1,65 | 12,5 | |
| ü | 74 | 11.295 | 7,71 | 2,87 | 7,42 | 168,4 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
dir* ile tüm bağlamlar →“dir” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (303) →| EÇS X Y53a | … lâl olup yine senin neslinden Ka‘b 92'dir, Mehemmed dahi 92' | dir | . Ya‘nî Mehemmed-i Râbi‘ ibn İbrâhîm ‘gam yemem’ târîhinde y … |
| EÇS I 155b | Esnâf-ı muhzırân-ı mollâ: Nefer 200, pîrleri (---) | dir | . Kabri Abbâs'dadır. Ellerinde birer asâları ile piyâde kadı … |
| EÇS IV 299b | … kadar top u tüfeng şâdumânları oldu kim zemîn ü âsumân dir | dir | ditredi. |
| EÇS I 194b | … mak cümle dükkân (---) ve cümle esnâf on bir ve yekûn asker | (---)dir | . |
| EÇS V 45b | … adar bin top atdı kim zemîn ü âsumân top-ı kûp sâ‘ikasından | dir | dir ditredi. |
| EÇS III 60a | Evsâf-ı kal‘a-i | Dir | |
| EÇS X Y446a | … rhâl bu dırahtın dalları ve budakları berg-i hazân gibi dir | dir | ditreyüp havfından ba‘zı yaprakları dökülür, derhâl, |
| EÇS VII 157a | İsmi (---) (---) | dir | . Bir azîm kayalı dere içinde üç yüz aded saz örtülü azîm pi … |
| EÇS VIII 364b | … den beğinin hâss-ı hümâyûnu 201.963 akçedir. Ve ze‘âmeti 18' | dir | ve cümle erbâb-ı tîmârı 138 adeddir. |
| EÇS X Y31b | dir | . Cezîre-i Saklaba. Tokuz neferdir. Mahâretleri gemiler ile … |