İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dirhem

129
geçiş
47,8
milyonda
2.574.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12952,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kırkar2823711,298,275,27269,4
ellişer2829611,087,955,27256,3
dânesi104510,889,183,16109,8
dalyan84710,548,802,8283,1
gelir3567110,497,095,87277,6
akçeye89110,227,842,8271,8
gömleği4119,879,892,0048,6
hâlisü’layâr389,499,941,7336,6
inciri4559,487,571,9934,3
yüzer71979,466,542,6249,9
yetmişer3239,348,411,7329,4
za‘ferân3289,298,131,7328,2
sırma3399,197,651,7226,1
tüfengler41079,126,611,9828,9
otuzar3539,087,211,7224,2
âbdâr51819,056,172,2133,1
ekmek51889,016,122,2032,7
tüfengleri3648,996,941,7223,0
sîmi3698,966,831,7222,6
dördü3708,956,811,7222,5
herbiri41568,856,071,9725,9
hâlis41598,836,041,9725,7
gelür3948,786,381,7120,7
tüfeng63838,585,362,3933,0
arpa31418,515,801,7018,3
ellerinde53228,505,342,1827,4
ta‘âm32418,055,021,6815,1
beşer55187,984,662,1522,7
geldi56607,704,312,1220,4
onar33587,664,451,6512,8
elli162.7457,513,933,7457,6
mikdârı47477,233,811,8613,7
hâs35307,223,891,6210,6
otuz47737,183,761,8513,5
başı36496,983,601,599,5
beyâz61.5346,893,352,2117,1
kırk102.9946,713,132,8025,7
altmış39426,523,061,527,5
seksen39466,513,051,527,4
altun31.1496,272,771,486,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dirhem” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (129) →
EÇS VI 114b … u-yı İslâm eyle ganîmet oldu kim bir esîr beş guruşa ve yüz dirhem sîm-i hâlis altı guruşa fürûht olup gayri kâlây [u] metâ‘ b …
EÇS I 139b–140a … lâh, bunda olan kızılcık bir diyârda yokdur. Her biri beşer dirhem gelir la‘l-gûn Medîne hurmâsı kadardır.
EÇS X Y179a … câbî tüğlü latîf-sûret hayvâncıkdır. Ve zindesi elli altmış dirhem gelir, ammâ gâyet semîndir. Lahm-ı şahmı hafîfdir ve mukavv …
EÇS X Y334b … ve haftada dörd beş kerre düğünleri mukarrerdir. Ve ellişer dirhem gelir on iki hâs ve beyâz ekmek bir parayadır. Ve bir İsken …
EÇS II 283b … dan bâğı ve bâğçesi cihânı zeyn edüp bir vukıyye ve beş yüz dirhem lüffân narı olur kim içinde her dânesi kızılcık dânesi kada …
EÇS I 46b Ammâ Süleymân Hân asrında bir akçe bir dânk olup dördü bir dirhem gelir hâlisü'l-ayâr râyic fadda idi ve yüz altun yüz on sek …
EÇS IV 195b … diyârının Sudak elması kadar iri değildir. Ancak otuz kırk dirhem gelir. Lâkin Cenâb-ı Perverdigâr bu Malatıyye elmalarına bi …
EÇS VIII 191a … kerinin elleri ve ayakları dutar gâzîleri kırkar ve ellişer dirhem dalyan tüfengler ve Nevrûz kal‘asından serâmed şâhî toplar …
EÇS VI 46b … Habeş'de kalırlar. Ol asırda koca peder "Koldan seksen yedi dirhem tüfeng atardım" derlerdi "Ve bu sinn-i sâle dek muharremât …
EÇS X Y195b–Y196a … şerîfde pâdişâha ceb harclığıdır, darbhânede mahsûs onu bir dirhem gelmek üzre kesilir, ortası halkalı sîm-i hâlisden kesilir. …