İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dirler*

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
43
geçiş
15,9
milyonda
2
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı341.048,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi93,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,87
EÇS D 0,46

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dirler) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
varıdı123912,2311,243,46167,5
adına41111,2511,482,0057,4
anuŋiçün3411,0312,521,7349,3
ḳoca66110,889,592,4568,5
oğlı815310,398,682,8280,9
ḫatun33810,259,271,7332,8
yigit31389,097,411,7225,0
ḳan31439,057,361,7224,7
ḳazan32368,466,641,7121,7
didi65638,346,392,4241,4
aydur55228,186,232,2133,4
kişi69927,575,572,4034,7
er36977,055,081,6815,3
ve3147.919-0,59-2,65-9,1621,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (43) →
DK III 119 ḳara gözlü yavuḳlum var-ıdı yalançı oġlı yaltaçuḳ dirler bir kişi var-ıdı varmış yalan söylemiş beni öldi dimiş aŋa …
DK X 2 oġuz zamānında uşun ḳoca dirler bir kişi var-ıdı 'ömrinde iki oġlı var-ıdı ulu oġlınuŋ adı …
DK I 6 meger dirse ḫan dirler-idi bir bigüŋ oġlı ḳızı yoġ-ıdı ṣoylamış görelüm ḫanum ne ṣoyla …
DK IX 63 … firüŋ boġazın ele aldı kāfir aydur yigit aman sizüŋ dine ne dirler dinüŋe girdüm didi
EÇS V 131b … s ma‘deni olur, ammâ nâdirdir, lâkin "içinde altunu vardır" dirler. Anıniçün Bosnasarâyı'nda işlenen bakır âvânîleri Belgrad v …
EÇS VII 176a Ve kadd [ü] kâmetleri cümle bodur kad dirler. Aslâ yayan yürümeğe iktidârları yokdur. Ammâ parmakları çı …
EÇS V 53b–54a … ş yakdıklarından bilüp alırlar. Anıniçün bu mahalle Otyarık dirler. Bâyezîd Hân-ı Velî Akkirmân'ı feth edince bu mahalle bir c …
DK VIII 26 … n virüp iki ḳaldı iki olan birin virdi biri ḳaldı ḳapaḳ ḳan dirler bir kişi var idi
DK IX 5 … me virelüm didi ṣaġına ṣolına baḳdı kimse rāżı olmadı begil dirler-idi bir yigit var-ıdı aŋa baḳdı aydur
DK X 17 çapar geldi çoḳ zamān-ımış egrek dirler bir yigit ṭutsaġ-ımış ḳādir taŋrı yol virmiş çıḳup gelmiş u …