İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dirse*

15 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
127
geçiş
47,1
milyonda
15
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı481.479,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7932,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,07
EÇS D 0,73

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dirse) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḫan3111912,019,435,56353,3
ḫanuŋ134311,299,653,60152,5
köşe1618610,717,843,98143,6
mazgal109310,548,163,1594,4
mazgallı51010,2210,372,2365,0
tabyaları810310,157,692,8170,0
didiler78610,077,762,6362,0
ebrâcları5469,898,172,2347,3
oğlançuğı4139,879,672,0047,1
ḫaberi4139,879,672,0047,1
ḫatunı4149,869,572,0046,3
ḫanı4219,798,982,0042,7
yirinden4349,678,291,9938,5
ḫana379,5210,151,7337,8
kulleler4529,527,671,9934,9
kulleleri51129,426,892,2238,1
oldı61649,406,602,4243,3
ṭutsaḳ3219,388,571,7330,1
delikli3229,378,501,7329,8
delikleri4769,337,131,9931,8
örü4829,297,021,9831,2
kullelerdir3339,267,921,7227,2
ḳalḳubanı3349,257,871,7227,0
kulle72629,206,152,6146,1
a41358,976,301,9727,2
vardı3908,826,471,7121,1
pîrâste41758,765,921,9725,1
daḫı31508,475,731,7018,0
aydur75228,475,152,5736,5
oğlı31538,465,701,7017,9
ağ32058,215,281,6916,2
meger32907,884,781,6714,1
sarp33327,744,581,6613,4
didi45637,574,241,8916,0
katenderkat34747,354,071,6311,3
metîn61.1587,263,782,2720,4
topları47317,263,861,8614,0
ceng38686,633,201,548,0
sekiz51.8736,362,831,9211,0
yigirmi62.5476,202,652,0612,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (127) →
EÇS IX Y115b Ve bu dirsekler önünde handak içinde iki yüz adım bir sedd-i azîm dîvâr var …
EÇS VIII 216b … â yalın katdır. Lâkin cemî‘i ebrâcları ve köşe köşe bend ve dirsekleri kat-ender-katdır. Ammâ el-hâlete hâzihi bu sûrun câ-be-câ y …
DK I 38 … gerek böyle oġul olmaḳdan olmamaḳ yigdür öldürseŋe didiler dirse ḫan varuŋ getürüŋ öldüreyim didi böyle digeç ḫanum ol nāmer …
EÇS V 92a … Anadolu tarafı nümâyân bir kaya üzre şekl-i musebba‘ dirsek dirsek birbirine hâ’il kulleler ile ârâste ve dendân-ı bedenler il …
EÇS VII 3b … ralı metîn kapulardır. Ve her cânibinde mazgal delikleri ve dirsekleri var.
EÇS VIII 310b … okuz aded kal‘a dîvârında olan tabyalar ve makaslar ve dahi dirsekler üzre elzem-i levâzımından olan mahal köşe başlarında cümle …
EÇS VII 36b–37a … nâ-gûn tabyalar ve musanna‘ kulle ve ebrâclar ve 37a (ve) dirsekler ve gûnâ-gûn mazgal delikleriyle ârâste olmuş birbirine mutt …
EÇS VIII 299a … n içine yüzü koyu yatup yüzüm üzre çamur içre sürüne sürüne dirseklerimle yürüyerek cümle kürk ve esvâb-ı eskâl çamaşırım çamurda mül …
EÇS IV 223a … mmâ sonradan delmişler. Cümle dîvârları köşe köşe çıkup her dirsek kulleleri birbirlerin gözler ve her kulle üzre dîdebânhânel …
DK I 42 dirse ḫanuŋ nökerleri aydur biz senüŋ oġluŋı niçe getürelüm senüŋ …