İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ditredi

13
geçiş
4,8
milyonda
18.708.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi124,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,63

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ditredi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âsumân66711,2611,182,4581,9
dir2330311,2210,944,79310,3
ü711.2954,344,012,4826,2
ve3147.919-0,59-0,93-1,561,6

Hemen solunda

Hemen sağında

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ditredi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (13) →
EÇS IX Y270a–Y270b … en bir sadâ-yı Allâh Allâh kopdu kim zemîn ü âsumân dir dir ditredi. Ve niçe kerre yüz bin tüfeng ve beş yaylım toplar atılup g …
EÇS II 359a–359b … p bir Allah Allah ve bir hay-hûy kim zemîn u âsumân dir dir ditredi. Bre nedir aslı, derken hemân bu kadar âdem ayağa kalkıp "B …
EÇS V 84b … rsa kal‘asından top şâdumânları olup zemîn ü âsumân dir dir ditredi.
EÇS IV 299b … ar top u tüfeng şâdumânları oldu kim zemîn ü âsumân dir dir ditredi.
EÇS VIII 300a … kumbaralar ve havân taşları atdı kim zemîn ü âsımân dir dir ditredi.
EÇS V 45b … top atdı kim zemîn ü âsumân top-ı kûp sâ‘ikasından dir dir ditredi.
EÇS V 142a … ldin deyü balyemez toplar atıldı kim zemîn ü âsumân dir dir ditredi. (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) Andan yine …
EÇS VI 119b … r fitilden âteş edince yer ve gök dir dir berk-i hazân gibi ditredi. Ve ol mahalde küffârın taşrada ödleri çatladı ve niçeleri …
EÇS VIII 304b … tup donanmaya şâdımânlar etdiler kim zemîn ü âsımân dir dir ditredi.
DK V 12 ṭutar menüm ellerüm ṭutmaz oldı ditredi menüm canum cūşa geldi altun ayaġum elümden yire düşdi aġzu …