İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

diyârda

420
geçiş
155,7
milyonda
772.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi420171,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,88

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
illâ243609,985,744,81145,7
yokdur1404.6459,824,6011,34633,2
olmaz234929,695,234,67123,2
misli172829,635,604,0499,7
görmedim102039,045,313,0854,6
meğer209568,904,074,2175,7
kankı7958,805,892,6043,9
deyyâr6428,736,842,4345,9
mahsûsdur6938,585,702,4036,0
islâmbol’da73508,224,012,4825,9
olmazdır4498,136,031,9725,9
san‘atı4898,015,171,9421,1
derler354.1237,982,775,0575,1
böyle171.8347,952,903,5739,0
zîrâ303.5897,942,754,6663,6
aslâ161.7477,922,883,4636,4
ihtimâli41407,874,521,9117,5
gayrı131.4717,822,833,1028,7
çarhlı3257,796,591,7121,8
misilleri3337,766,191,7120,1
dârı77097,672,992,3116,8
yaparlar3687,655,151,6815,7
tarz3797,624,931,6814,8
mâhîler3857,604,821,6714,4
hurde42557,603,661,8413,0
olmamak3877,604,791,6714,2
olan426.7717,582,325,1868,2
bâdı3997,574,611,6613,5
câvidân31047,554,531,6613,2
gayri111.5067,552,552,7520,8
nazîri31247,504,281,6412,2
ibretnümûn31447,454,061,6311,3
sâkin79087,432,632,2213,8
olmamışdır31677,393,851,6110,5
nakşı43647,393,141,7710,4
sâ’ir71.0297,312,452,1612,4
dırahtı44107,302,971,749,5
peydâ32117,283,511,589,2
yohsa32917,113,051,527,4
haleb33187,062,921,507,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“diyârda” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (420) →
EÇS X Y440a … yedi zâviyesi var. Gayrı imâretden nişân yokdur. Hammâm bu diyârda lâzım değildir, zîrâ şeb [ü] rûz halkı uryân gezüp arak-âlû …
EÇS IV 294b … besinden bey‘ [u] şîr edenlerin dimâğları mu‘attar olur. Bu diyârda berberlere Selmânîler derler.
EÇS IV 346a … atar. Bu mu‘cize-i Resûlullah'dır kim Arz-ı Mukaddes'de bir diyârda Medîne hurması dırahtı gibi pest hurma görmedim. Gûyâ Ayınt …
EÇS VI 180b … a‘nî bu mertebe enli vâsi‘ ve metîn kal‘a dîvârıdır kim bir diyârda deyyâr böyle kal‘a-i üstüvâr yokdur.
EÇS X Y93a Ve haremin kıble kapusundaki san‘at-ı mi‘mârî bir diyârda yokdur. Hakkâ ki vâcibü't-teferrüc câmi‘dir. Andan demir ka …
EÇS V 151b … n gelir bir gûne mudhik değirmenlerdir kim bu dahi aslâ bir diyârda yokdur. Ve bu değirmenlerin üstündeki kayalardan nehr-i Pil …
EÇS X Y178b … ve Alaşehir'de hâlîçeler dokurlar, ammâ Mısır'daki gibi bir diyârda yokdur, meğer Isfahân'da ola. Ve,
EÇS IV 286b … edik, ammâ lezîz pohın imiş. Gerçekden safâ etdik. Meğer bu diyârda pohın mu‘teber ta‘âm imiş. Anınçün her müsâfire ikrâm içün …
EÇS VI 87b … ahûdî karıları bir gûne şayak nâm çuka dûhte ederler, gayri diyârda yokdur.
EÇS I 19a … nda olan âdem deryâsı ve benî âdemin mahbûb [u] ra‘nâsı bir diyârda yokdur illâ İslâmbol'da çokdur. Hattâ meşhûrdur, vech-i arz …