İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

diyü*

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
82
geçiş
30,4
milyonda
4
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı662.034,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi166,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,84
EÇS D 0,58

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: diyü) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ağladı74110,869,462,6479,1
ḳardaş62810,809,782,4570,8
oğul1827010,718,104,23167,9
öginmedüm4410,5712,012,0066,6
bigem4510,5611,682,0061,6
erem4510,5611,682,0061,6
ḫoş53510,459,202,2354,6
çoḳ42610,259,312,0044,3
öginen3310,1812,011,7349,9
başum44210,058,611,9940,2
erenleri3299,798,731,7330,7
ḫan51199,677,432,2241,8
beyrek51279,617,342,2241,2
daḫı51509,467,102,2239,5
ḳazan52369,016,452,2134,9
big31188,946,711,7222,0
atdan31198,936,701,7222,0
ağ42058,846,331,9827,3
oldı31648,646,231,7120,1
ḳıldı32788,095,471,6916,9
aydur45227,764,981,9419,9
didi45637,674,871,9319,3
baba47107,374,531,9117,5
geldi36607,054,221,6411,9
olsun37606,874,021,6311,1
kimi37836,833,981,6210,9
ana41.1036,793,901,8714,2
ve4147.919-0,18-3,17-15,9848,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (82) →
EÇS IX Y313b … mînin hidmetine mukayyed olup Mîne bâzârına azîmet buyurun" diyüp paşanın kelâmın tercemân şerîfe tebliğ edüp derhâl şerîf,
DK X 12 … ıḳdı gördi kim öksüz oġlan bir ḳızanı çekişür mere nolduŋuz diyü bir şapala birine bir şapala birine urdı
EÇS I 164b–165a … mıhlar ve direk başlarında ikişer üçer mahbûblar "Ala vere" diyüp silisre çalarak cemî‘i keştîbân dayılar âlât-ı silâha müsta …
DK IV 65 ḳuzıçaġum aldurmışam maŋrıyaym-mı oġul oġul diyü buzlayayın-mı didi bir daḫı ṣoylamış ḳalḳubanı yirümden ṭur …
DK III 153 … ḳalsuŋ bir eski ḳaftan virdüŋüz benüm başum beynüm alduŋuz diyüp vardı bir eski deve çuvalı buldı deldi boynına kiçürdi kend …
DK III 136 … regüŋe ḳaynar yaġlar ḳoyılupdur ḳara baġruŋ ṣarṣılupdur aġa diyü ne aġlarsın ne buzlarsın yandı
DK VII 36 hay big yigitler kāfiri kim öldürdi diyü ṣoylamış görelüm ḫanum ne ṣoylamış aydur ḳaytabanuŋ mayasın …
DK IV 44 … er aġ etinden ḳan çıḳınça dögdiler baba diyü aġlatdılar ana diyü buzlatdılar
DK V 30 … baba senden can dilerem virür-misin yoḫsa oġul delü dumrul diyü aġlar-mısın babası aydur
DK III 112 … gibi al yaŋaḳların yırtar gördüm bamsı vardı gelmez ḳardaş diyü zārılıḳ ider