İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

diyenler

14
geçiş
5,2
milyonda
17.042.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı11339,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,63
EÇS D 0,29

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: diyenler) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
āmin9913,6514,563,00182,4
gizledi5712,9314,072,2492,7
dīdār3312,5014,561,7360,6
dīẕār3312,5014,561,7360,6
görsün62012,5012,822,4597,0
dürişdürsün3612,2613,561,7352,3
yığışdursun3612,2613,561,7352,3
ḳabūl31012,0012,821,7348,4
erenler55211,2811,182,2468,2
ecel55311,2611,152,2468,0
big511810,2810,002,2359,7
menüm511810,2810,002,2359,7
yir52149,499,142,2353,7
aldı52419,338,972,2352,5
dünya42958,738,351,9938,5
olsun37606,996,571,7121,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“diyenler” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
DK XI 73 … ne geldügin söyledi ḳanı ögdügümüz big erenler dünya menüm diyenler ecel aldı yir gizledi
DK III 206 … dan ayırmasun aḫır vaḳtında aru imandan ayırmasun āmin āmin diyenler dīdār görsün yıġışdursun dürişdürsün günahuŋuzı adı görklü …
DK II 111 … düzdi ḳoşdı böyle didi ḳanı didügüm big erenler dünyā menüm diyenler ecel aldı yir gizledi fāni dünya kime ḳaldı
DK XII 48 … sün aġ alnuŋda biş kelime du'ā ḳılduḳ ḳabūl olsun āmin āmin diyenler dīdār görsün yıġışdursun dürişdürsün günahuŋuzı muḥammed mu …
EÇS VII 39b … u" deyü bir sadâ-yı Rabbânî istimâ‘ olunup firâra yüz dutam diyenler tâze cân bulup küffâra kılıç urmağa başlarlar. Tâ vakt-i as …
EÇS I 148a … ı ve kilidi ve içerisi ve taşrası ve yakası ve kemâli nedir diyenler bu on su’âle cevâb, ol hırkanın îmânı settârlıkdır ve kıble …
DK XII 47 virdi ḳanı didügüm big erenler dünya menüm diyenler ecel aldı yir gizledi fāni dünya kime ḳaldı gelimlü gidimlü …
EÇS I 9b … rî tâ’ifesinden idi. Nübüvvetinde ihtilâf vardır, ammâ nebî diyenler çokdur. İskender ile zulemâta varup âb-ı hayât Hızır'a müye …
DK XI 74 … muḥtaç itmesün biş kelime du'ā ḳılduḳ ḳabūl olsun āmin āmin diyenler dīẕār görsün günahuŋuzı adı görklü muḥammed musṭafa ḥörmeti …
DK VI 105 imdi ḳanı didügüm big erenler dünya menüm diyenler ecel aldı yir gizledi fāni dünya kime ḳaldı gelimlü gidimlü …