İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

diyeyi*

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
15
geçiş
5,6
milyonda
4
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı10308,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi52,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,37
EÇS D 0,55

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: diyeyinmi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ozan34910,5810,431,7337,6
ağam36110,3410,111,7336,3
beyrek31279,449,051,7331,8
ḳıl31928,898,461,7329,3
mahallei34997,587,081,7223,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (15) →
DK IV 86 yanınça yayaḳ yorır diyeyin-mi menüm nāmusum ḳanda vara oġul didi ḳıl kepenek boyunçuġın s …
DK IV 85 … ġça yüzlü anaŋ ḳarşu gelüp oġul dise aġ elleri ardına baġlu diyeyin-mi aġ boynında ḳıl urġan ṭaḳılu diyeyin-mi kāfir
DK IV 86 … m nāmusum ḳanda vara oġul didi ḳıl kepenek boyunçuġın sürer diyeyin-mi aġır buḳaġu ṭopuçaġın döger diyeyin-mi arpa etmegi acı ṣoġa …
EÇS X Y338a Mahalle-i Diyey-i Kebîr
EÇS V 172a–172b … benim kaydımda(?) olmamışdır" ve selâm verseler, "Ya ben ne diyeyim?" deyü yanındaki huddâmlarına su’âl eder ve ismini su’âl ed …
DK IV 86 … u ṭopuçaġın döger diyeyin-mi arpa etmegi acı ṣoġan öyünçügi diyeyin-mi ḳazan gine aydur
EÇS V 145a "Eğer beni âzâd ederseniz size bir azîm şikâr diyeyim" dedikde, serdârımız eydir:
DK IV 85 … elleri ardına baġlu diyeyin-mi aġ boynında ḳıl urġan ṭaḳılu diyeyin-mi kāfir
DK IV 86 … nek boyunçuġın sürer diyeyin-mi aġır buḳaġu ṭopuçaġın döger diyeyin-mi arpa etmegi acı ṣoġan öyünçügi diyeyin-mi ḳazan gine aydur
DK III 150 … üm ozan saŋa ḳunt ḳunt bileklerüŋ ṣolmasa-y-ıdı aġam beyrek diye-y-idüm ozan saŋa apul apul yorıyışuŋdan aṣlan gibi ṭurışuŋdan ḳaŋr …