İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dizdâr

236
geçiş
87,5
milyonda
1.379.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
36
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi23696,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,78

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
evi112610,439,243,31124,5
hânesi1317510,026,733,5796,6
kethudâ173159,986,274,07115,2
imâm297919,855,715,28174,2
mü’ezzin9869,847,222,9873,3
ağası261.0439,385,154,96136,2
ağa462.0509,365,006,57232,0
ağadır5329,267,802,2345,0
kethüdâ61159,136,222,4240,2
kal‘ada148228,764,613,5962,8
sâkin159088,754,563,7166,5
cebehâne73078,725,032,5635,4
hisârda62468,675,122,3831,1
neferât127318,674,553,3253,0
ancak201.4198,634,334,2582,5
ağavât3538,416,341,7120,6
lonca3548,416,311,7120,5
bunda171.5768,263,953,8661,5
ağaları64098,254,392,3325,2
hânesine3898,245,591,7017,5
çeribaşı3898,245,591,7017,5
sâkindir3928,235,541,6917,3
oda53118,234,522,1421,9
kul42358,124,601,9217,9
hânesinde31228,105,141,6815,6
neferâtları65168,034,052,3022,5
kullesi42668,034,431,9117,0
derûnı101.0368,013,792,9334,1
sâkinlerdir31488,004,861,6714,5
serdâr65338,004,012,3022,2
neferâtı31557,974,791,6714,2
iç131.5907,873,553,3040,3
içinde314.2737,823,375,0389,6
sarâyı111.4457,743,443,0132,7
hisâr32307,724,221,6411,9
bire55837,643,622,0515,9
şey44587,563,641,8412,9
hâkimi68817,463,282,2016,6
yukaru45127,453,481,8212,1
hâneleri33917,293,451,578,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dizdâr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (236) →
EÇS X Y348b–Y349a Dizdâr ile kayıklara binüp bir mîl Nîl ile cereyân ederek Nîl ile …
EÇS VIII 353b … nâdır. Şark ile garb mâbeynine nâzır bir kapusu var. İçinde dizdâr evi var, gayri şey yokdur. Ve dizdârı ve cümle yüz elli nef …
EÇS VIII 246a … ur. Bu kapudan içeri derûn-ı hisârda elli aded hisâr eri ve dizdâr ve kethudâ evleri ve bir câmi‘i ve gılâl anbârları ve cebeh …
EÇS VI 168b … pukulu yeniçerisi ve Budin yeniçerisi serdârları vardır. Ve dizdâr ağa ve yüz elli aded kal‘a neferâtları ve muhtesibi ve bâcd …
EÇS IX Y190a … aya üzre şekl-i murabba‘ bir şeddâdî kal‘a-i üstüvâr içinde dizdâr ve imâm ve neferâtdan gayri bir şey yokdur. Her şeb neferât …
EÇS VII 184b … sarâyı ve yeniçeri ağası ve cebecibaşı ve kul kethudâsı ve dizdâr ağa ve azeb ağası ve gayri kırk aded ağaların hâneleri vâsi …
EÇS VI 99b … fi'l-hâl tecdîd-i vudû‘ edüp bu vâkı’ayı sulehâ-yı ümmetden dizdâr ağa ihtiyâra nakl etdim.
EÇS V 169b … si ise şehri mâl-â-mâl etmişdir ve bir hâkimi dahi kal‘anın dizdâr ağasıdır kim üç yüz aded neferâtlara ve hisâreri ve gönüllü …
EÇS IX Y190a … ırdır. şeb [u] rûz dizdârı ve neferâtları mevcûddur. İçinde dizdâr ve imâm ve mü’ezzin ve yüz elli neferâtdan gayri kimesne gi …
EÇS VI 92b … e cümle altı aded kal‘a dizdâr ağaları vardır. Evvelâ büyük dizdâr ağa, yukaru iç kal‘a hâkimidir ve aşağı büyük varoş dizdârı …