İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dizin*

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
20
geçiş
7,4
milyonda
4
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi156,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,67
EÇS D 0,68

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dizin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çökdi4812,1913,042,0066,9
öpüp46510,5910,022,0047,9
sürü41199,889,152,0043,0
paşanın35417,456,551,7121,4
biri32.8195,114,171,6411,7
gibi34.6054,413,461,579,0
olup317.2812,511,551,142,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (20) →
EÇS VII 154b–155a … elleri edîm-i arzda meşhûr-ı âfâkdır. Hattâ mahbûbe kızları dizine oturup seni bitleyüp iltifâtlar ederler, ammâ eyle bir fi‘l …
DK III 98 … gün ḳızuŋ ḳardaşı delü ḳarçar bayındır ḫanuŋ divanına geldi dizin çökdi aydur devletlü ḫanuŋ 'ömri uzun olsun beyrek diri ols …
EÇS X Y185a … . Ben izin verdim, tîz ata bin" deyince bi'z-zarûrî paşanın dizin öpüp,
EÇS X Y109a … itânede bay u gedâ demek yokdur. Cümle balık gibi biri biri dizinde meks ederler. Altı yüz mikdârı fukarâsı vardır. Ni‘metleri …
EÇS X Y181b … dânlar ile arrâfbaşı ibtidâ paşanın önünde yer öpüp paşanın dizine mahalle makraması koyup biri dahi mümessek ü mu‘amberîn sâb …
EÇS X Y250a … zdur, ayaklarına döğseler dübürleri açılır, anıniçün Arabın dizine ve götüne kızıl ağaç ile ururlar.
DK II 7 … ḳazan maṣlaḥatdur anlar eyle digeç at aġızlu aruz ḳoca iki dizinüŋ üstine çökdi aydur aġam ḳazan sası dinlü gürcistan aġzında …
EÇS VII 42b … ân hakîr atdan piyâde olup alay içinde elçi paşanın at üzre dizin öpüp,
EÇS VIII 342b … adım alarka Aya Mavra'nın Acıderyâ gölü içinde kâh atların dizine dek ve kâh at göğsüne ve üzengilere dek ve kâhîce na‘lına d …
EÇS IX Y227a … ş bir pîr-i râhib-siyâb var kim gûyâ zî-rûhdur. İki ellerin dizine komuş tebessüm-künân durur. Hazret-i Îsâ beşikde yatırken b …