İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

doğdu

12
geçiş
4,4
milyonda
19.793.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi124,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,79

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
doğdu1212
döğdü33

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sehergâh3512,5014,041,7354,8
züleyhâyı3512,5014,041,7354,8
seherden3612,4213,781,7353,2
açmış31711,7312,281,7345,7
nûrı31559,209,091,7332,0
ilâhî32068,828,681,7330,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“doğdu” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
EÇS V 12b … içün, "Eğer ben andan yersem Kıssahân Monla Dilâver'e bile doğdu bürâderimle görüşmek girişmek mukarrerdir" dedim.
EÇS III 6a … ş etse vecd-i hallât-ı merdânı merdâne-vâr tavkâne (?) bile doğdu bürâderi nâhun-dırâz olur. Ya‘nî kırmızî parmak bürâder evr …
EÇS IV 271a … ş Yûsuf'u mâh / Ki gec açmış Züleyhâ-yı sehergâh / Seherden doğdu çün nûr-ı İlâhî / Zümürrüd kubbenin zerrîn külâhı
EÇS X Y48a … Yûsuf'u mâh / Ki genc açmış Züleyhâ-yı sehergâh / Seherden doğdu çün nûr-ı ilâhî / Zümürrüd kubbenin zerrîn külâhı / Süvâr o …
EÇS VI 102b … t-i Hanefî olup âfitâb-ı âlem-tâb acebâ Üstürgon tarafından doğdu mu doğmadı mı derken hemân sağ tarafda nümâyân olan on bin …
EÇS VI 21b "Ala şu kelleyi" deyüp bizim bile doğdu küçük bürâderim gösterdikde,
EÇS II 279b … âf-ı kal‘a-i musanna Osmâncık: Bir tevârîhde Osmâncık bunda doğdu ve kal‘a-i Osmâncık hilâfetinde binâ etdi, derler. Ba‘dehû …
EÇS VII 115a … ûsuf'u mâh, / Ki genc açmış Züleyhâ-yı sehergâh, / Seherden doğdu çûn nûr-ı İlâhî, / Zümürrûd kubbenin zerrîn külâhı, / Süvâr …
EÇS X Y221b Doğdu ol fahrü'l-enâm
EÇS VIII 188b … Hikmet-i Bârî bu mahalde şiddet-i şitâdan dörd yerden güneş doğdu. Âdetullâh üzre cânib-i şarkdan tulû‘ eden âfitâb-ı âlem-tâ …