İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

eşrefi

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
18
geçiş
6,7
milyonda
14.131.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi187,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,74

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
eşrefi1818
eşrefî33

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mahlûk104912,2611,903,16147,9
benî51.0107,326,542,2135,6
olan46.7714,273,471,8212,1
ve8147.9190,830,020,040,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“eşrefi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (18) →
EÇS I 147a Evvelâ Cenâb-ı izzet, eşref-i mahlûk olan benî âdemi halk edüp civârına lâyık edüp Cennet …
EÇS VII 148b … i Mükerreme'den kabâ’il-i Kureyşî'dir kim kabâ’il-i Arab'ın eşref-i mahmûdu'l-hasâ’ili Arab kavmi olan fusehâ-yı büleğâ-yı mes‘ …
EÇS VI 20a … met-i ezeliyye ve meşiyyet ve kudret-i lem-yezeliyyesi üzre eşref-i mahlûk olan şecâ‘at ve mehâbet sâhibi benî Âdemdir. Andan â …
EÇS VI 95a … r-i ma‘rifet etmeğe kâdir olduğun müşâhede edüp benî Âdemin eşref-i mahlûk olup cümleden mükerrem olduğun bilüp sûre-i (---) ⟦A …
EÇS IX Y1b Ve eşref-i mahlûk kim hayvân-ı nâtık benî âdemdir ve gayr-i nâtık cemî …
EÇS VI 20b … ldu. Bu hakîr ol cengden berü bildim, ki benî Âdemden sonra eşref-i mahlûk küheylân atlardır. Sad şükr-i Hudâ cemî‘i zamânda kü …
EÇS V 133a … n güfteş. / Herkes ki dîdî târîh / Zî-ahsen-i mesâcid / Hem eşref-i cevâmi‘ Sene (---)
EÇS VI 124a … sl-i musâfaha-i küheyli'l-Hanâd misilli mu‘teber at idi. Bu eşref-i mahlûk karındaşımdan azîzim ve cânım ile firâr ederken küff …
EÇS VIII 267b … ehl-i dîn, / Hasbeten lillâh ibâdet etmeğiçün kavm-i dîn, / Eşref-i abde mesâcid ola bu hısn içre hem, / Oldu târîhi be-tertîb …
EÇS IX Y338b … ı Ziyâde'dedir. İki şerîfelidir. Mısır sultânlarından Melik Eşref-i Barsbay binâsıdır.