İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

edem

73
geçiş
27,1
milyonda
4.336.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
36
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7329,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
derken1619510,938,573,99159,9
serâser31210,1810,171,7337,2
sanup31710,099,671,7334,8
zann713810,097,872,6362,9
diyen4869,697,751,9935,2
dedim33537,855,301,6916,2
seyr57187,695,012,1725,1
hüsni34747,494,871,6714,5
firâr47537,314,621,9218,0
çârsûyı36417,114,431,6512,7
ziyâret36477,094,421,6512,7
deyü166.0076,433,623,6751,3
deyüp31.9715,592,811,496,6
hemân53.8655,382,581,869,6
kal‘a34.5574,411,601,162,7
edüp1323.9574,151,332,178,4
dahi713.1864,111,291,574,3
hazreti35.9454,031,220,991,7
niçe37.0563,790,970,851,1
paşa49.4783,780,960,971,5
yine37.3723,720,910,811,0
ü311.2953,110,300,320,1
ile523.7692,78-0,04-0,060,0
ammâ315.2292,68-0,14-0,170,0
cümle321.1972,21-0,61-0,920,6
ve6147.9190,41-2,42-10,6233,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“edem” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (73) →
EÇS III 33a … kusup bir kerre yan verüp bir kerre hîle edüp gerüye dönek edem sandı. "El-abdü yüdebbiru vallahu yukaddir, bre Celâlîler b …
EÇS II 330a–331b … bir ılgar ile gelüp kal‘a-i Gönye'yi dest-i küffârdan halâs edem. Husûsen me’mûr değil idim ve sancâğım hâki dahi değildir. …
EÇS I 111a … hazz etmediler. Âhir Yahûdî dükkâna girüp kepengleri küşâde edem derken kepengi Yahûdî zabt edemeyüp başı üzre kepeng düşü[p …
EÇS V 105b … a beş kerre yüz bin altun ve sultânıma yüz bin altun hidmet edem" deyü gönderdiği mektûbun mührü budur:
EÇS IX Y273b … "Firâren an tevâli'l-kesürât" deyüp karârı firâra mübeddel edem sandılar. Ammâ Mısra‘:
EÇS X Y272b … p anda dahi karâr edemeyüp tâ Mısır'a firâr edüp anda karâr edem derken akîbinden yağı askerden Âmir ibn Cürcânî Mervân-ı Hı …
EÇS V 102a … at ve beş köle ve beş yüz altun ve niçe ihsân [ü] in‘âmlar edem" deyü va‘de-i kerîmler eyledi, ammâ bu mahalde yine taburda …
EÇS X Y450b … bu temessükâtları alırdım ki vakt-i hâcetde def‘-i ihtiyâc edem ederim deyü şimdi aslâ fâ’ide etmedi. Benim zimmetimde bu k …
EÇS V 31a ebyâtı mazmûnu üzre ibâdet edem zann edüp yine halka ta‘n [u] ta‘arruzdan hâlî değil idi, a …
EÇS IX Y242a … iyesiz. Bire mel‘ûnlar, sizin ırzınız nedir? Sizi nice katl edem?" deyüp câmi‘-i Ümeyye'den taşra çıkup cânib-i erba‘asındak …